پژوهش‌های اقتصادی ایران

چکیده در این مقاله به تحلیل هزینه سود یک سامانه صف‌بندی با k نوع سرویس نامتجانس و متوالی همراه با تعطیلی سرویس‌دهنده می‌پردازیم. زمان‌های سرویس و زمان تعطیلی، توزیع کلی دارند. فرض می‌شود زمان بین دو ورود متوالی دارای توزیع نمایی است. همچنین زمان‌های سرویس، زمان تعطیلی و زمان‌های بین‌ ورود متغیرهای تصادفی مستقل هستند. پس از ارائه k نوع سرویس، به دلایلی سرویس‌دهنده با احتمالی به تعطیلی رفته و پس اتمام دوره تعطیلی جهت ارائه سرویس به سامانه برمی‌گردد. با توجه به ‌اهمیت ابعاد اقتصادی و بهینه‌سازی سامانه‌های صف‌بندی، در این مدل با تعریف تابع کل ‌هزینه ‌مورد انتظار در واحدزمان، به محاسبه کمترین نرخ سرویس­دهی سامانه می‌پردازیم. همچنین به کمک مفهوم کل ‌درآمد دریافتی به تحلیل سود کل سامانه با توجه هزینه‌ کل سامانه می‌پردازیم. در آخر در یک مطالعه موردی و به‌ کمک محاسبات عددی، حساسیت مدل نسبت به پارامترها را بررسی می‌کنیم.

چکیده دراین مقاله به بررسی معمای رابطه نوسان­های نرخ ارز و بازدهی سهام  بخشهای مختلف بورس تهران با استفاده از یک رویکرد مقیاس- زمان می­پردازیم. در این راستا، داده­های ماهانه نرخ غیررسمی ارز، بازدهی پرتفوی بازار و بازدهی سهام بخشهای مختلف بورس تهران در بازه زمانی سالهای 1387-1378 و همچنین بازه زمانی سالهای 1387-1383 (با توجه به محدودیت داده­ها) با استفاده از روش ماکزیمم همپوشانی تبدیل موجک گسسته (MODWT) در 6 و 5 مقیاس تجزیه شده است و نتایج تحلیل رگرسیون موجکی، واریانس و همبستگی موجکی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این تحقیق نشان می­دهد نه تنها اثرگذاری تغییرات نرخ ارز بر روی بازدهی سهام در بخش­های مختلف بورس به لحاظ شدت و علامت متفاوت است بلکه این اثرگذاری در مقیاس­های زمانی مختلف نیز متفاوت است. از این رو، می­بایست ذات چند مقیاسی بودن این رابطه را در تحلیل­ها و         تصمیم­گیری­ها لحاظ کرد.

چکیده نخست به تعریف و بررسی اجمالی رویکردهای تقلیدی و بومی به نظریات اقتصادی رایج از دیدگاه اقتصاد اسلامی می‌پردازیم و سپس مفاهیم بومی و بومی‌سازی را از دیدگاه حضرت امام خمینی^(ره) و مقام معظم رهبری به اجمال مرور می‌کنیم. رویکرد بومی را به دو رویکرد تطبیقی و مبنایی تقسیم کرده و نشان داده‌ایم که در رویکرد تطبیقی، نقد فروض پایه‌ای در نظریات اقتصادی و تبیین کاستی‌های منطق انتزاع در نظریه‌پردازی‌های اقتصادی به ویژه در شناسایی فعالان اقتصادی و جایگاه آنان در نظریات اقتصادی رایج می‌تواند ثمربخش باشد. با وجود این، رویکرد تطبیقی فاقد ظرفیت کافی برای نظریه‌پردازی در اقتصاد اسلامی است و لذا نمی‌توان آن را در سیاستگذاری‌های اقتصادی به کار گرفت. مقاله را با این نتیجه‌ به پایان رسانده‌ایم که رویکرد مبنایی، تنها راهکار برای بومی‌سازی اقتصاد و شرط لازم برای ساختن الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت می‌باشد.

چکیده گسترش بازارهای جهانی و ارتباط روزافزون بین کشورهای مختلف باعث شده است که محیط تجاری بسیاری از فعالیتهای اقتصادی با تغییر و تحولات زیادی روبه رو شود. در این شرایط، مفاهیم دیپلماسی اقتصادی از اهمیت بسزایی برخوردار است، به گونه­ای که در دوران حاضر ایجاد فضای لازم در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران از جمله شرایط الزامی بستر تعامل با اقتصاد جهانی را تشکیل داده است. در این مقاله به این سؤال پرداخته می­شود که زمینه­ها، موانع و چالش­های جایگاه دیپلماسی اقتصادی در سیاست خارجی ایران کدامند؟ در پاسخ به پرسش، جایگاه آماری اقتصاد ایران در شاخص­های پنج گانه جهانی شدن اقتصاد یعنی آزادسازی اقتصادی، خصوصی­سازی، رقابت­پذیری،        سرمایه­گذاری مستقیم خارجی و گسترش تکنولوژی­های اطلاعاتی و ارتباطی، استخراج شده و براساس نرم­افزار Excel و تبدیل آن به نمودار و اطلاعات، تأثیر آن بر کارکرد دیپلماسی اقتصادی تجزیه و تحلیل می­گردد. از این رهگذر سعی شده از طریق این شاخص­ها، چالشهای سه­گانه فراروی دیپلماسی اقتصادی یعنی تقابل سیاست و اقتصاد، تقابل دولت و بازیگران غیردولتی و تقابل عرصه داخلی و بین­المللی با نگاه آماری به تصویر کشیده شود و این واقعیت که میان این پنج شاخص و جایگاه دیپلماسی اقتصادی ارتباط مستقیم وجود دارد، تبیین گردد.  

چکیده ریسک و بازدهی از مفاهیم کلیدی بازار سرمایه محسوب می­شوند و این موضوع در ادبیات متعارف مدیریت ریسک، با همه محاسن وکاستی­ها، با مدل­های مختلف تا حد قابل قبولی مورد بررسی قرار گرفته است. بازار سرمایه اسلامی با ابزارهای غالباً نوظهور روبروست و بالطبع مباحث مدیریت ریسک در آن­ها از فقر قابل ملاحظه­ای رنج می­برد. اوراق منفعت نیز از نوظهورترین ابزارهای بازار سرمایه اسلامی است. این مقاله با اتکا به فرض آشنایی مخاطبان با ماهیت اوراق منفعت[1]، ضمن تشریح ریسک­های موجود در بازار اوراق منفعت و توجه ریسک به اطراف موجود در این بازار، تلاش می­کند براساس مدل قیمت­گذاری دارایی­های سرمایه­ای (CAPM)، موضوع ریسک و بازدهی در اوراق منفعت را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد. بی­تردید سهم اصلی این مقاله در تولید دانش، بومی­سازی مدل CAPM در بازار سرمایه اسلامی است که تاکنون سابقه نداشته است.



[1]. حبیبیان نقیبی، مجید (1384)

چکیده در این مقاله، مخارج خانوارهای ایرانی روی مواد لبنی با استفاده از داده­های آماری 1388 هزینه درآمد خانوارهای شهری و روستایی کشور مورد برآورد قرار گرفته است. هدف اصلی، بررسی عواملی است که بر دو تصمیم مشارکت در مصرف و میزان مصرف لبنیات در جامعه خانوارهای ایرانی تأثیرگذارند. به همین منظور از الگوی دابل هاردل با تصحیح باکس-کاکس و در نظر گرفتن ناهمسانی واریانس و عدم نرمال بودن توزیع جملات اختلال استفاده شد. به دنبال برآورد ضرایب بدست آمده، با استفاده از برنامه­نویسی در نرم­افزار استاتا، کششهای  حاشیه­ای و نقطه میانی هزینه سرانه مصرف لبنیات نسبت به هریک از متغیرهای توضیحی محاسبه شدند. نتایج بدست آمده، بیانگر تأثیر ویژگی­های اجتماعی همچون سن سرپرست خانوار، شهری یا روستایی بودن آنها، میزان تحصیلات و بعد خانوار بر مصرف لبنیات بوده است. ضمناً متغیرهای درآمد خانوار، قیمت خودی هریک از مواد لبنی و شاخص قیمت لبنیات، متغیرهای اقتصادی تأثیرگذار بر هزینه لبنیات خانوار هستند.

چکیده نظام‌های ارزی در سطح بین­الملل طی سالیان متمادی با فراز و نشیب‌های زیادی روبه‌رو بوده و ساختار اقتصادی کشورها را تحت تأثیر خود قرار داده است. نظام‌های ارزی مختلف، چگونگی تعیین نرخ ارز را در اقتصاد نشان می‌دهد‌. جهت و میزان اثرگذاری نرخ ارز بر تراز تجاری از موضوعات و مسائل با اهمیت است که در بسیاری از مطالعات کاربردی به آن پرداخته شده است.  تضعیف واقعی پول داخلی (و افزایش در نرخ مؤثر واقعی ارز)،ابتدا وضعیت حساب جاری را بدتر می­کند و سپس بعد از چند ماه، وضعیت را بهبود می­بخشد، این مسیر زمانی تغییر در حساب جاری، منحنیJ شکل نامیده می­شود. در این مقاله، با بهره­گیری از یک الگوی تصحیح خطای برداری و توابع واکنش ضربه، پویایی­های تراز تجاری ایران و کره جنوبی در قالب مدل J شکل در دوره زمانی۲۰۰۸-۱۹٩٦ با استفاده از داده­های فصلی بررسی شده است. نتایج حاصل از آزمونهای صورت گرفته، حاکی از وجود منحنی J معکوس بین تراز تجاری و نرخ واقعی ارز، در دوره مورد بررسی است، بطوری که واکنش تراز تجاری نسبت به افزایش نرخ ارز در بلندمدت منفی و معنادار بوده است. در ارتباط با تأثیر مثبت درآمد واقعی کره جنوبی بر تراز تجاری ایران نیز نتایج نشان­دهنده معنادار بودن این ضریب است. همچنین واکنش تراز تجاری ایران نسبت به درآمد واقعی ایران منفی و معنادار بوده است.
 

چکیده جهت نیل به اهداف سند چشم­انداز بیست ساله کشور، بازار سرمایه ایران به­عنوان یک بازار در حال توسعه می­بایست همپای سایر تحولات کشور توسعه و تکامل یافته و قادر به پاسخگویی به نیازهای اساسی جامعه امروزی باشد. به این لحاظ توسعه بازار سرمایه ایران و متنوع کردن ابزارهای موجود در آن الزامی است. بنابراین با توجه به نیاز کشور به جذب سرمایه به­ منظور تأمین مالی طرح­های اقتصادی و زیربنایی و از طرفی کمبود منابع برای سرمایه­­گذاری در این طرح­ها و همچنین کمبود سرمایه­گذاری­­های خارجی به­دلیل اعمال تحریم­های اقتصادی، می­توان از ابزارهای مالی (مصوب شورای عالی بورس و اوراق بهادار) در چارچوب قانون عملیات بانکی بدون ربا بهره جست. یکی از این ابزارها، صکوک استصناع است. این مقاله به روش توصیفی و تحلیل محتوی با استفاده از منابع کتابخانه­ای، با معرفی صکوک استصناع و ضرورت و چگونگی شکل­گیری آن، این صکوک را به­عنوان ابزاری مناسب برای تأمین مالی در بازار سرمایه معرفی       می­نماید. در ادامه نیز صکوک استصناع بر مبنای خرید دین، صکوک استصناع بر مبنای اجاره به شرط تملیک و صکوک استصناع رهنی را به­عنوان گزینه­های قابل انتشار در بورس اوراق بهادار پیشنهاد و در آخر نیز ویژگی­های صکوک پیشنهادی را با یکدیگر مقایسه می­نماید.