پژوهش‌های اقتصادی ایران

چکیده در پژوهش حاضر تاثیر شیوع ویروس کرونا در کنار متغیرهای نرخ ارز و قیمت نفت بر شاخص سهام با استفاده از الگوی انتقال رژیم مارکف طی دوره زمانی 30/11/1398- 27/03/1399 به‌صورت روزانه بررسی شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد رشد نرخ ارز در شرایطی که شاخص بازار سهام در رژیم بالای خود باشد، تاثیر معناداری ندارد و در رژیم پایین و متوسط، تاثیر منفی و معنادار دارد. رشد قیمت نفت در تمامی رژیم‌های شاخص بازار سهام، تاثیر منفی و معنادار داشته است. همچنین چنانچه شاخص بازار سهام در رژیم بالا باشد، شیوع و افزایش تعداد مبتلایان به ویروس کرونا منجر به کاهش شاخص سهام می‌شود و در نقطه مقابل در شرایطی که شاخص در رژیم پایین خود باشد، شیوع و افزایش تعداد مبتلایان منجر به افزایش شاخص سهام می‌شود. براساس نتایج پژوهش باید در وهله نخست شیوع و گسترش ویروس کرونا حداقل شود؛ زیرا چنانچه شیوع آن گسترش یابد و شاخص بازار سهام در رژیم بالای خود باشد، می‌تواند منجر به کاهش شاخص سهام و خروج سرمایه‌ها از این بازار و انتقال به سایر بازارهای موازی مانند ارز و مسکن شود و سفته‌بازی در اقتصاد کشور افزایش می‌یابد.

چکیده در این پژوهش نقش نوسانات نرخ ارز اسمی و چرخه­های تجاری در کنار ارزش افزوده بخش­های مختلف اقتصاد بر مطالبات شبکه بانکی کشور با استفاده از الگوی چرخشی مارکف و لحاظ مقیاس-زمان طی دوره زمانی 1396-1384 به صورت فصلی بررسی شده است. در این مطالعه جهت استخراج چرخه‌های تجاری ازداده‌های تولید ناخالص داخلی به قیمت ثابت 1390 و رویکرد فیلتر هودریک پرسکات و جهت استخراج نوسانات نرخ ارز اسمی نیز از الگوی تبدیل موجک استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد تاثیر نوسانات نرخ ارز در دوره­های زمانی مختلف متفاوت است و هرچه دوره زمانی بزرگ‌تر می­شود، نوسانات نرخ ارز تاثیر منفی و معنادار بر مطالبات شبکه بانکی دارد و خود می­تواند وابستگی میان دولت و شبکه بانکی را نشان ­دهد. همچنین تاثیر چرخه­های تجاری بستگی به رژیم مطالبات بانکی دارد. پایداری رژیم پایین بیشتر از رژیم بالای مطالبات بانکی است. همچنین نتایج نشان می دهد تاثیر ارزش افزوده بخش­های مختلف اقتصاد بسته به رژیم مطالبات بانکی متفاوت است. این نتایج نشان می­دهد شبکه بانکی در راستای اعطای تسهیلات باید ارزش افزوده بخش­های مختلف اقتصاد و همچنین رژیم مطالباتی را در نظر گیرد که خود می­تواند وصول بیشتر مطالبات و کاهش مطالبات معوق را به دنبال داشته باشد.

چکیده در این تحقیق کارایی 9 پالایشگاه نفت کشور با استفاده از روش تحلیل پنجره‌ای پوششی داده طی دوره
 91-1386 مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج کارایی نشان می‌دهد تنها پالایشگاه کرمانشاه در طول 4 پنجره، عملکرد کارایی داشته و بقیه پالایشگاه‌ها روند ناکارایی را به صورت پایدار طی کرده‌اند. ناکارایی شرکت‌های پالایش نفت بیشتر ناشی از ناکارایی مدیریت منابع بوده است. شرکت‌های ناکارا در حوزه کارایی مقیاس، دارای بازده نزولی نسبت به مقیاس بوده‌اند که با کوچک کردن اندازه شرکت می‌توانند به مقیاس بهینه دست یابند. بیشترین میزان اتلاف منابع در پالایشگاه‌ها، مربوط به میزان مصرف سوخت و خوراک پالایشگاه بوده است. پالایشگاه اصفهان بیشترین میزان اتلاف در ظرفیت، سوخت و خوراک مصرفی و پالایشگاه آبادان بیشترین میزان اتلاف در تعداد نیروی کار را به خود اختصاص داده است.