برآورد خط فقر مطلق بر مبنای خط فقر غذایی با استفاده از برنامه‎ریزی ریاضی: مطالعه موردی مناطق شهری استان مازندران

نویسندگان

1 استاد اقتصادسنجی و آمار اجتماعی بخش اقتصاد دانشگاه سمنان

2 دانشجوی دکتری اقتصاد دانشگاه مازندران

چکیده

در این تحقیق، خط فقر مطلق بر مبنای خط فقر غذایی با استفاده از رویکرد برنامه‌ریزی ریاضی و بر اساس قیمت‎های بهمن 1394 در مناطق شهری استان مازندران برآورد شده است. برای این منظور، ابتدا سبد کالاهای خوراکی خانوارها شامل 76 ماده غذایی متداول و پر‏اهمیت مشخص شده است. سپس، نیازهای اساسی انسان به مواد مغذی برای ادامه حیات شناسایی و مقدار مواد مغذی موجود در هر صد گرم از این 76 ماده غذایی معلوم شده است. پس از آن، قیمت هر صد گرم از این مواد غذایی با نمونه‏گیری طبقه‏ای در مناطق شهری استان مازندران به‏‌صورت میدانی جمع‏آوری شده است. با تشکیل تابع هزینه به‌عنوان تابع هدف و محدودیت‏هایی متناظر با کالری و 8 ماده مغذی، الگوی برنامه‌ریزی ریاضی مورد نظر ساخته شده و با استفاده از روش سیمپلکس[1] حل شده است. با حل این الگو، خط فقر غذایی برآورد و با استفاده از روش اورشانسکی[2]، خط فقر مطلق محاسبه شده است. نتایج نشان می‏دهد که خط فقر غذایی و خط فقر مطلق ماهانه خانوارهای چهارنفره شهری در سطح استان مازندران در بهمن 1394 به ‏ترتیب حدود مبلغ 000,311 و 000,305,1 تومان بوده است.



[1] -Simplex


[2]-Orshansky

کلیدواژه‌ها


ابونوری، اسماعیل (۱۳۷۷)، «برآورد خط فقر هزینه؛ مطالعه موردی: استان مازندران در سال ۱۳۷6»، طرح تحقیقاتی، معاونت پژوهشی دانشگاه مازندران.
پژویان، جمشید (1375)، «فقر، خط فقر و کاهش فقر»، مجله برنامه و بودجه، 1(2):5-24.
پیرایی، خسرو و محمد‏رضا شهسوار (1388)، «بررسی وضعیت فقر در مناطق شهری و روستایی استان فارس»، پژوهش‌نامه اقتصادی، 9 (3):233-264.
خداداد کاشی، فرهاد؛ باقری، فریده و خلیل حیدری (1384)، «برآورد خط فقر در ایران طی سال‏های 1379- 1363»، فصل‌نامه رفاه اجتماعی، (17):137-164.
کشاورز حداد، غلامرضا (1379)، «گستره و عمق فقر در سیستان و بلوچستان»، مجموعه مقالات همایش شناخت استعدادهای بازرگانی اقتصادی، صفحات 284-245، 21 اردیبهشت 1379.
نیلفروشان، محمدعلی؛ ضرابی، جلیل و محمدباقر میرفتاحی (1368)، بهداشت، تهران: انتشارات وزارت بهداری.
نجفی، بهاءالدین و آشان شوشتریان (1386)، «برآورد خط فقر، اندازه فقر و بررسی تعیین‏کننده‏های آن در خانوارهای روستایی و شهری ایران»، پژوهش‌نامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، (59):1-24.
نگهداری، ابراهیم؛ پیرایی، خسرو؛ کشاورز حداد، غلامرضا و علی حقیقت (1393)، «برآورد خط فقر مطلق و نسبی بر اساس رویکرد صرفه‏های ناشی از مقیاس با مدل استون ـ جری (مطالعه موردی خانوارهای شهری ایران، دوره 1390-1385)»، فصل‌نامه برنامه‌ریزی و بودجه، 19(1):3-30.
درگاه ملی آمار (1393)، «نتایج آمارگیری از هزینه و درآمد خانوارهای شهری»، نتایج تفصیلی آمارگیری از هزینه و درآمد خانوارهای شهری، مرکز آمار ایران.
Albert, J. R. and W. Molano (2009). "Estimation of the Food Poverty Line (No. DP 2009-14)". Philippine Institute for Development Studies.
Booth, L. (1892). "Life and Labour of People of London (9 Volumes)", Vol. II, London Street by Street.
Foster, J., Greer, J. and E. Thorbecke (1984). "A Class of Decomposable Poverty Measures". Econometrica, 52(3):761-766.
Himanshu, R. and A. Sen (2010). "Towards New Poverty Lines for India". Economic and Political Weekly, January 2nd 2010.
Kakwani, N. (1980). "On a Class Poverty Measures", Econometrica, 48(2):437-446.
Kakwani, N. (2001). "On Specifying Poverty Lines, Asia and Pacific Forum on Poverty: Reforming Policies and Institutions for Poverty Reduction", February 2001.
Orshansky, M. (1965). "Counting the Poor: Another Look at the Poverty Profile". Social Security Bulletin, 28(1):3-29.
Ravallion, M. (1998). "Poverty Lines in Theory and Practice", LSMS, Working Paper No.133, World Bank.
Rowntree, B. S. (1901). "Poverty: A Study of Town Life", Macmillan