نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 دانشیار گروه اقتصاد، دانشگاه آیتاله العظمی بروجردی، بروجرد، ایران
2 دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
چکیده
هدف پژوهش بررسی تأثیر آستانهای فینتک بر رابطه بین رانت نفت و رشد اقتصادی در ایران است. برای تجزیه و تحلیل روابط بین متغیرها از رویکرد رگرسیون آستانهای و دادههای فصلی دوره زمانی 1401-1392 استفاده شده است. نتایج نشان میدهند رانت نفت قبل و بعد از رسیدن فینتک به سطح آستانه 0/146 تأثیر منفی و معناداری بر رشد اقتصادی دارد اما پس از عبور فینتک از سطح آستانه، شدت تأثیر نفرین منابع بر رشد اقتصادی کاهش مییابد. همچنین، اثر متقاطع رانت نفت و فینتک قبل از رسیدن فینتک به حد آستانه، بر رشد اقتصادی منفی و معنادار است اما پس از عبور فینتک از حد آستانه، اثر متقاطع رانت نفت و فینتک بر رشد اقتصادی مثبت و معنادار است. استفاده غیربهینه از درآمدهای نفتی از طریق افزایش رانت و فساد، رشد اقتصادی را کاهش میدهد. اما گسترش فینتک با بهرهگیری از فناوریهای دیجیتال، دسترسی بنگاههای فعال در بخش غیرنفتی و کارآفرینان را به خدمات مالی افزایش میدهد که افزایش اشتغال و کاهش نقش محوری نفت در اقتصاد را در پی دارد. بنابراین، توسعه فینتک تأثیر منفی رانت نفت بر رشد اقتصادی را کاهش میدهد. با توجه به نتایج پژوهش توصیه میشود دولت با توسعه پلتفرمهای فینتک و فناوریهای بلاکچین علاوهبر نظارت بیشتر بر میزان تخصیص درآمدهای نفتی به بودجه عمومی کشور، دسترسی کارآفرینان و بنگاههای کوچک فعال در بخش فناوریهای پیشرفته را به سرمایه تسهیل نماید و از طریق مدیریت بهینه منابع و توسعه متوازن بخشهای مختلف تولیدی، آثار منفی رانت نفت بر رشد اقتصادی را کاهش دهد.
کلیدواژهها
موضوعات
اسماعیلپور مقدم، هادی و کرمی، آرزو. (1400). اثر نوآوری فینتک بر رشد سبز در ایران. پژوهشنامه اقتصاد انرژی، 10(39)، 11-34. 20.1001.1.24235954.1400.10.39.1.2
دژپسند، فرهاد و گودرزی، حسین. (1389). اندازه دولت و رشد اقتصادی در ایران؛ روش رگرسیون آستانهای. پژوهشهای اقتصادی ایران، 14(42)، 189-207. https://ijer.atu.ac.ir/article_3963.html
علمیمقدم، مصطفی، شکری، مصطفی، ابوالحسنی هستیانی، اصغر، امینی میلانی، مینو و منصوری، نسرین. (1402). تحلیل چگونگی اثرپذیری نرخ رشد اقتصادی ایران از تحریمهای اقتصادی (رویکرد فازی). پژوهشهای برنامه و توسعه، 4(3)، 79-118. 10.22034/pbr.2023.189414
صادقی، مسعود و مصطفی، عمادزاده. (1382). برآورد سهم سرمایه انسانی در رشد اقتصادی ایران طی سالهای 1345-1380. پژوهشهای اقتصادی ایران، 5(17)، 98-79. https://ijer.atu.ac.ir/article_3868.html
لطفعیپور، محمدرضا، فلاحی، محمدعلی و برجی، معصومه. (1390). بررسی تأثیر شاخصهای سلامت بر رشد اقتصادی ایران. مدیریت سلامت، 14(64)، 70-57. http://jha.iums.ac.ir/article-1-1024-fa.html
مطلبی، معصومه، علیزاده، محمد و نظری فارسانی، محسن. (1398). بررسی رابطه متقابل بین کارآفرینی در بخش صنعت، رشد اقتصادی و اشتغال در ایران با استفاده از الگوهای SUR و SVAR. نظریههای کاربردی اقتصاد، 6(3)، 215-240. https://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_9422.html
معبودی، رضا. (1403). تأثیر فینتک بر رفاه خانوارهای روستایی ایران. جستارهای اقتصادی با رویکرد اسلامی، 21(41)، 207-237. 10.30471/iee.2024.9439.2343
معبودی، رضا و درهنظری، زینب. (1402). تأثیر آستانهای فینتک بر توسعه مالی در ایران. پژوهشهای برنامه و توسعه، 4(2)، 35-56. 10.22034/pbr.2023.385070.1311
مهدویپناه، حسن، خلیلی عراقی، مریم، منتظر، مهدی و وکیلیفرد، حمیدرضا. (1403). تحلیل تأثیر فینتک بر شمول مالی در ایران. دانش سرمایهگذاری، 13(51)، 567-587. http://www.jik-ifea.ir/article_22558.html
Adabor, O. & Mishra, A. (2023). The resource curse paradox: The role of financial inclusion in mitigating the adverse effect of natural resource rent on economic growth in Ghana. Resources Policy, 85, 103810. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2023.103810
Badwan, N. & Awad, A. (2022). The impact of financial technological advancement (fintech) on the economic growth: evidence from palestine. Asian Journal of Economics, Business and Accounting, 22(23), 50-65. 10.9734/AJEBA/2022/v22i2330736
Bu, Y., Yu, X. & Li, H. (2023). The nonlinear impact of FinTech on the real economic growth: evidence from China. Economics of Innovation and New Technology, 32(8), 1138-1155.
https://doi.org/10.1080/10438599.2022.2095512
Cheng, H., Chen, Z., Qin, M. & Su, C.W. (2024). Mineral resources and Fintech: Catalyzing human capital and sustainable development. Resources Policy, 92, 104985.
https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2024.104985
Dejpasand, F. & Goudarzi, H. (2010). Government size and economic growth in Iran: a threshold regression approach. Iranian Journal of Economic Research, 14(42), 189-207. https://ijer.atu.ac.ir/article_3963.html [In Persian].
Dogan, E., Madaleno, M. & Altinoz, B. (2020). Revisiting the nexus of financialization and natural resource abundance in resource-rich countries: New empirical evidence from nine indices of financial development. Resources Policy, 69, 101839.
Elmimoghaddam, M., Shokri, M., Abolhasani Hastiani, A., Amini Milani, M., & Mansouri, N. (2023). The Impact of Economic Sanctions on Iran's Economic Growth Rate (Fuzzy Approach). Program and Development Research, 4(3), 79-118. 10.22034/pbr.2023.189414 [In Persian].
Esmaeilpour Moghadam, H. & Karami, A. (2021). The effect of fintech innovation on green growth in Iran. Iranian Energy Economics, 10(39), 11-34. 20.1001.1.24235954.1400.10.39.1.2 [In Persian].
Faisal, F., Yasir, S. & Turgut, T. (2019). Does an asymmetric nexus exist between financial deepening and natural resources for emerging economy? Evidence from multiple break cointegration test. Resources Policy, 64, 101512. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2019.101512
Gao, X., Yu, J., Pertheban, T.R. & Sukumaran, S. (2024). Do fintech readiness, digital trade, and mineral resources rents contribute to economic growth: Exploring the role of environmental policy stringency. Resources Policy, 93, 105051.
https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2024.105051
Han, Z. & Heng, Y. (2024). Do fintech and trade diversification discard the natural resource dependency in MENA countries? Resources Policy, 89, 104496. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2023.104496
Hansen, B.E. (2000). Sample splitting and threshold estimation. Econometrica, 68(3), 575-603. https://doi.org/10.1111/1468-0262.00124
Lee, C.C., Li, X., Yu, C.H. & Zhao, J. (2021). Does fintech innovation improve bank efficiency? Evidence from China’s banking industry. International Review of Economics & Finance, 74, 468–483. https://doi.org/10.1016/j.iref.2021.03.009
Li, H., Usman, N., Coulibay, M.H., Phiri, R. & Tang, X. (2022). Does the resources curse hypothesis exist in China? What is the dynamic role of fiscal decentralization, economic policy uncertainty, and technology innovation for sustainable financial development?. Resources Policy, 79, 103002. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2022.103002
Lotfalipour, M., Falahi, M. & Borji, M. (2012). The effects of health indices on economic growth in Iran. Journal of Health Administration, 14(46), 57-70. http://jha.iums.ac.ir/article-1-1024-fa.html [In Persian].
Maaboudi, R. (2024). The impact of fintech on the welfare of rural households in Iran. Journal of Economic Essays; an Islamic Approach, 21(41), 207-237. 10.30471/iee.2024.9439.2343 [In Persian].
Maaboudi, R. & Dare Nazari, Z. (2023). The threshold effect of fintech on financial development in iran. Program and Development Research, 4(2), 35-56. 10.22034/pbr.2023.385070.1311 [In Persian].
Mahdavi Panah, H., Khaliliaraghi, M., Montazer, M. & Vakilifard, H. (2024). Analysis of the impact of Fintech on the financial inclusion in Iran. Journal of Investment Knowledge, 13(51), 567-587. http://www.jik-ifea.ir/article_22558.html [In Persian].
Mashamba, T. & Gani, S. (2023). Fintech, bank funding, and economic growth in Sub-Saharan Africa. Cogent Economics & Finance, 11(1), 2225916. https://doi.org/10.1080/23322039.2023.2225916
Motallebi, M., Alizadeh, M. & Nazari, F.M. (2019). Entrepreneurship in the industrial sector, economic growth and employment by using the SUR and SVAR methods. Journal of Applied Theories of Economics Year, 6(3), 215-240. https://ecoj.tabrizu.ac.ir/article_9422.html [In Persian].
Nicoletti, B. (2017). The future of fintech: integrating finance and technology. Springer International Publishing.
https://link.springer.com/book/10.1007/978-3-319-51415-4
Rahim, S., Murshed, M., Umarbeyli, S., Kirikkaleli, D., Ahmad, M., Tufail, M. & Wahab, S. (2021). Do natural resources abundance and human capital development promote economic growth? A study on the resource curse hypothesis in Next Eleven countries. Resources, Environment and Sustainability, 4, 100018.
https://doi.org/10.1016/j.resenv.2021.100018
Razzaq, A. (2024). Impact of fintech readiness, natural resources, and business freedom on economic growth in the CAREC region. Resources Policy, 90, 104846.
https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2024.104846
Rehman, M.A. (2024). How has fintech become a solution for minerals management? Resources Policy, 92, 105016.
https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2024.105016
Sadeghi, M. & Emadzadeh, M. (2004). Estimating the human capital share in Iran’s economic growth (1965-2000). Iranian Journal of Economic Research, 5(17), 79-98. https://ijer.atu.ac.ir/article_3868.html [In Persian].
Shokhrukh, S. (2020). A case study of mobile money as a tool of fintech for financial inclusion and poverty reduction in kenya: lessons for uzbekistan. PhD Thesis. Ritsumeikan Asia Pacific University. https://scholar.archive.org/work/jzvsk2tdwzcthiau2noafm4mia/access/wayback/https://ritsumei.repo.nii.ac.jp/?action=repository_action_common_download&item_id=13922&item_no=1&attribute_id=20&file_no=1
Sikalao-Lekobane, O.L. (2022). The impact of fintech credit on financial stability: an empirical study. Doctoral Thesis (Doctoral). Bournemouth University. https://eprints.bournemouth.ac.uk/37740/
Song, N. & Appiah-Otoo, I. (2022). The impact of fintech on economic growth: evidence from China. Sustainability, 14(10), 6211. https://doi.org/10.3390/su14106211
Song, X. & Hou, W. (2024). Mineral resources and growth nexus in ASEAN countries: What role do trade diversification, ICT, and financial inclusion play in the resource curse spectrum? Resources Policy, 91, 104847. https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2024.104847
Sun, Y., Ak, A., Serener, B. & Xiong, D. (2020). Natural resource abundance and financial development: A case study of emerging seven (E-7) economies. Resources Policy, 67, 101660.
https://doi.org/10.1016/j.resourpol.2020.101660
Utami, Y. (2022). Analysis of the impact of financial technology (fintech) on the Indonesian economy in the new normal era. International Journal of Economics, Business and Accounting Research (IJEBAR), 6(4). 1-6. https://www.researchgate.net/publication/372449370_analysis_of_the_impact_of_financial_technology_fintech_on_the_indonesian_economy_in_the_new_normal_era
Yadav, S., Samadhiya, A., Kumar, A., Luthra, S. & Pandey, K.K. (2024). Nexus between fintech, green finance and natural resources management: Transition of BRICS nation industries from resource curse to resource blessed sustainable economies. Resources Policy, 91, 104903. 1016/j.resourpol.2024.104903
)