تاثیر سرمایه انسانی بر رشد اقتصادی در ایران (رویکرد غیرخطی)

نویسندگان

1 کارشناس ارشد توسعه اقتصادی دانشگاه تبریز

2 استاد گروه علوم اقتصادی دانشگاه تبریز

3 استادیار گروه علوم اقتصادی دانشگاه تبریز

چکیده

اکنون که تکنولوژی و دانش بشری پیشرفت چشمگیری پیدا کرده، توجه به موضوع دانش و سرمایه انسانی بیش از پیش اهمیت خود را نشان می­دهد. در این پژوهش با استفاده از داده­های سالانه (١٣٤٥- ١٣٨٩) اقتصاد ایران و بکارگیری متد غیرخطی STR به بررسی تاثیر سرمایه انسانی بر رشد اقتصادی در ایران پرداخته شد. با تایید رابطه غیرخطی بین متغیرها، تغییرات لگاریتم سرمایه انسانی دوره جاری به­عنوان متغیر انتقال انتخاب و مدل LSTR دو رژیمی پذیرفته شد. در ادامه ضرایب مدل برآورد شد. مقدار آستانه برای متغیر انتقال ۰٨/١ محاسبه شد .نتایج نشان داد که اثرگذاری رشد سرمایه انسانی بر رشد اقتصادی در دو رژیم مختلف متفاوت است. در رژیم اول زمانی­که نرخ رشد سرمایه انسانی کمتر از ۰٨/١ است، تاثیر رشد سرمایه انسانی بر رشد اقتصادی منفی و تاثیر سرمایه فیزیکی مثبت است. اما در رژیم دوم که مقدار رشد سرمایه انسانی از ۰٨/١ بیشتر است، سرمایه انسانی تاثیر مثبت و معنادار بر رشد اقتصاد دارد. به­عبارت دیگر، اگر اقتصاد در رژیم اول باشد توجه به سرمایه فیزیکی و در صورتی­که اقتصاد در رژیم دوم باشد، توجه به سرمایه انسانی اولویت دارد.

کلیدواژه‌ها


سوری، علی (1391)،  اقتصادسنجی همراه با کاربرد Eviews7، چاپ چهارم، تهران: نشر فرهنگ­شناسی و نشر نور علم، 519 صفحه.
ابریشمی، حمید (١٣٩١)،  مبانی اقتصادسنجی، مجلد دوم، چاپ هشتم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 747 صفحه، ترجمه کتاب Basic Econometrics، تالیف D.M. Gujarati، چاپ سوم، ۱۹۹۵.
صادقی، مهدی، شوال پور، سعید (١٣٨٢)، اقتصادسنجی سری­های زمانی با رویکرد کاربردی، مجلد دوم، چاپ دوم، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق، 516 صفحه، ترجمه کتابApplied Econometric Time series ، تالیف Walter Enders ، چاپ دوم.
الماسی، مجتبی، سهیلی، کیومرث و سپهبان قره بابا، اصغر (١٣٨٨)، «بررسی تاثیر به­کارگیری دانش­آموختگان آموزش عالی بر رشد اقتصادی ایران»، فصلنامه پژوهش­های اقتصادی، سال ٩، شماره ٤، صفحات ٢٣-٤٠.
امینی، علیرضا، حاجی محمد، نشاط (١٣٨٤)، «برآورد سری زمانی موجودی سرمایه در اقتصاد ایران طی دوره زمانی ١٣٨1- ١٣٣٨»، مجله برنامه و بودجه، سال ١٠، شماره٩٠، صفحات 53-86.
امینی، علیرضا، حاجی محمد، نشاط و اصلاحچی، محمدرضا (١٣٨٦)، «بازنگری برآورد سری زمانی جمعیت شاغل به تفکیک بخش­های اقتصادی ایران(١٣٨٥- ١٣٣٥)»، مجله برنامه و بودجه، سال١٢، شماره١٠٢، صفحات 47-98.
تقوی، مهدی، محمدی، حسین (١٣٨٥)، «تاثیر سرمایه انسانی بر رشد اقتصادی در ایران»، پژوهشنامه اقتصادی، دوره 6، شماره 3 (پیاپی22)، صفحات 15-44.
جوزاریان، فیض اله (١٣٩١)، «بررسی تاثیر سرمایه انسانی بر رشد اقتصادی در ایران»، مجله اقتصاد توسعه و برنامه­ریزی، سال ١، شماره ١، صفحات ٩٥- ١١٤.
صادقی، مسعود، عمادزاده، مصطفی (١٣٨٢)، «برآورد سهم سرمایه انسانی در رشد اقتصادی ایران طی سالهای ١٣٤٥- ١٣٨۰»، فصلنامه پژوهش­های اقتصادی ایران، شماره ١٧، صفحات ٧٩- ٩٨.
نیلی، مسعود، نفیسی، شهاب (۱٣۸٤)، «تخمین سرمایه انسانی بر مبنای متوسط سال­های تحصیل نیروی کار برای ایران(١٣٤٥-١٣۷۹)»، فصلنامه پژوهش­های اقتصادی ایران، سال ۷، شماره ٢٥، صفحات ١-٢٢.
نتایج آمارگیری نیروی کار ( سالهای مختلف)، مرکز آمار جمهوری اسلامی ایران.
موجودی سرمایه خالص (سال های مختلف)، اداره بررسی­ها و سیاست­های اقتصادی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
Cheng, B. S., & Hsu, R. C. (1997),“Human Capital and Economic Growth in Japan: An Application of Time Series Analysis, vol. 4, pp. 393-395, Applied Economics Letters”.
Naeem Ur Rehman Khattak, Jangraiz Khan. (2012), “The Contribution of Education Economic Growth: Evidence from Pakistan, no. 51180, Posted 6, MPRA Paper”.
Rodriguez, G., Sloboda, M. J. (2005),“Modeling Nonlinearities and Asymmetries in Quarterly Revenues of the US Telecommunications Industry, vol. 16, pp. 137-158, Structural Change and Economic Dynamics”.
Robert E. Lucas. (1988),“On the Mechanics of Economic Development, vol. 22, pp. 3-42, Journal of Monetary Economics, North-Holland”.
Takii, K. &Tanaka, R. (2009), “Does the Diversity of Human Capital Increase GDP? A Comparison of Education Systems, vol. 93, Journal of Public Economics”.
Torge Middendorf. (2006), “Human Capital and Economic Growth in OECD Countries, vol. 226, pp. 670-686, Journal of Economics and Statistics”.
Van Dijk, D., Trasvirta, T. & Franses, P. H. (2002),“Smooth Transition Autoregressive Models-a Survey of Recent Developments, vol. 21, pp. 1-47, Econometric Reviews”.
Fulya Tasel, E. Beyza Bayarcelik, (2013), “The Effect of Schooling Enrolment Rates on Economic Sustainability”, 9th International Strategic Management Conference, Procedia - Social and Behavioral Sciences, Vol 99, pp. 104 – 111.