ساختار شبکه‌ای و پویایی سرریزهای نااطمینانی جهانی میان کشورهای اوپک‌پلاس و اروپا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی

2 دانشیار گروه اقتصاد نظری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

چکیده
نقش نااطمینانی به‌عنوان یک عامل کلیدی در نوسانات اقتصاد کلان، به‌ویژه پس از بحران مالی 2007، مورد توجه قرار گرفته است. در این راستا، شناخت سرریزهای نااطمینانی بین کشورها در تحلیل تحولات اقتصادی و سیاسی اهمیت زیادی دارد. پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد اتصالات فرکانسی در چارچوب مدل خودرگرسیون برداری کوانتایل (QVAR) و داده‌های ماهانه دوره 2008 تا 2025، به بررسی سرریز نااطمینانی بین 16 کشور عضو اوپک‌پلاس و 16 کشور اروپایی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین بلوک‌های واردکننده نفت و گاز می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که: (1) سطح اتصالات کل در هر دو گروه بالاتر از 70 درصد بوده و در افق‌های زمانی مختلف نوسان دارد؛ (2) در میان کشورهای اوپک-‌پلاس، قطر و مکزیک مهم‌ترین انتقال‌دهندگان و آنگولا و آذربایجان مهم‌ترین دریافت‌کنندگان نااطمینانی هستند، درحالی‌که در اروپا، اتریش و بریتانیا نقش انتقال‌دهنده و هلند و اسپانیا نقش دریافت‌کننده را دارند؛ (3) نقش خالص کشورها در افق‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت متغیر است؛ (4) غلبه اتصالات بلندمدت در اروپا نشان‌ می‌دهد که نااطمینانی عمدتاً از کانال عوامل بنیادین اقتصاد کلان منتقل می‌شود و کمتر متأثر از شوک‌های گذراست؛ (5) ایران به‌عنوان گِره‌‌ای مهم در شبکه اوپک‌-پلاس، بیشترین تأثیرپذیری را از عمان و مکزیک داشته و بیشترین اثرگذاری را بر عمان، آذربایجان و عربستان دارد. پیشبرد اصلی این پژوهش، نگاشت پویای شبکه نااطمینانی میان اوپک‌پلاس و اروپا بر پایه رویکرد چندکی-فرکانسی است که با تفکیک افق‌های زمانی، ابزاری برای سنجش تاب‌آوری اقتصادی ارائه می‌دهد. نتایج پژوهش حاضر می‌تواند درک دقیق‌تری از سازوکارهای انتقال نااطمینانی و نقش متقابل کشورها برای سیاست‌گذاران فراهم آورد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 25 شهریور 1405

  • تاریخ دریافت 20 اردیبهشت 1405
  • تاریخ بازنگری 25 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 23 تیر 1405
  • تاریخ اولین انتشار 25 شهریور 1405