رابطه غیرخطی بین درآمد و شدت انرژی در کشورهای منتخب منا (MENA) با در نظر گرفتن نقش توسعه مالی و درجه باز بودن اقتصاد

نویسندگان

1 استاد بازنشسته دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی ، گروه اقتصاد نظری

2 استاد دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی ، گروه اقتصاد نظری

3 دانشیار دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی ، گروه اقتصاد نظری

4 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی دانشگاه علامه طباطبائی – نویسنده مسئول

چکیده

این مقاله با استفاده از مدل رگرسیون انتقال ملایم پانل (PSTR) به بررسی تأثیر درآمد سرانه، توسعه مالی و درجه باز بودن اقتصاد بر شدت انرژی در کشورهای منتخب منطقه منا در دوره زمانی 1980 تا 2011 پرداخته است. نتایج آزمون خطی بودن، قویاً بر تبعیت رابطه متغیرهای مورد مطالعه از یک الگوی غیرخطی تأکید می‌کند. الگوی بهینه غیرخطی انتخاب شده نیز شامل یک تابع انتقال و یک حد آستانه‌ای بوده که بیانگر یک مدل دو رژیمی است. نتایج برآورد مدل نشان می‌دهد، پارامتر شیب که بیانگر سرعت تعدیل از یک رژیم به رژیم دیگر است، معادل 99/19 بوده و مکان وقوع تغییر رژیم در سطح درآمد سرانه 8/9254 دلار اتفاق خواهد افتاد. همچنین نتایج ضرایب تخمینی نشان می‌دهد، درآمد سرانه در رژیم اول باعث افزایش شدت انرژی و در رژیم دوم منجر به کاهش شدت انرژی می‌شود که بیانگر تأیید فرضیه زیست محیطی کوزنتس است. علاوه بر این، توسعه مالی در رژیم اول به صورت ناچیز و قابل اغماضی باعث کاهش شدت انرژی و در رژیم دوم، افزایش شدت انرژی را در پی دارد. درجه باز بودن اقتصاد در هر دو رژیم نیز باعث افزایش شدت انرژی می‌شود که میزان تأثیرگذاری آن در رژیم دوم بسیار بیشتر است. 

کلیدواژه‌ها


ابراهیمی، محسن و آل‌مراد جبدرقی، محمود (1391)، «توسعه بازارهای مالی و مصرف انرژی درکشورهای گروه D8»، فصلنامه پژوهشها و سیاست‌های اقتصادی، 20 (61)، صص 174-159.
شهبازی، کیومرث و سعیدپور، لسیان (1392)، «تأثیر آستانه‌ای توسعه مالی بر رشد اقتصادی در کشورهای D8»، فصلنامه پژوهشهای رشد و توسعه اقتصادی، شماره 12، صص 38-21.
مهرآرا، محسن، امیری، حسین و حسنی سرخ بوزری، محمد (1391)، «رابطه مصرف انرژی و درآمد: آزمون فرضیه زیست محیطی کوزنتس با استفاده از رویکرد مدل‌های رگرسیونی انتقال ملایم پانلی»، فصلنامه پژوهشها و سیاست‌های اقتصادی، شماره 62، صص 174-159.
وزارت نیرو، معاونت امور برق و انرژی، دفتر برنامه‌ریزی کلان برق و انرژی، ترازنامهانرژی سال‌های 1381 و 1388.
Aslanidis, N., (2009), “Environmental Kuznets Curves for Carbon Emissions: A Critical Survey”, Department of Economics, University Rovira Virgili, FEEM Working Paper, 75.
Claessens, S., Feijen, E., (2007), “Financial Sector Development and the Millennium Development Goals”, World Bank Working Paper, no. 89.
Colletaz, G., and Hurlin, C., (2006), “Threshold Effects of the Public Capital Productivity: An International Panel Smooth Transition Approach”, Working Paper, 1/2006, LEO, Universitéd' Orléans.
Destais, G., Fonquau, J., and Hurlin, C. (2009), “Energy Demand Models: A Threshold Panel Specification of the Kuznets Curve”, University De Grenoble.
Elliott, R., Sun, P., Chen, S. (2013), “Energy Intensity and Foreign Direct Investment: A Chinese City-level Study”, Energy Economics, 40, 484-494.
Fok, D., Van Dijk, D., Franses, P., (2004), “A Multi-Level Panel STAR Model for US Manufacturing Sectors”, Working Paper, University of Rotterdam.
Frankel, J., Romer, D., (1999), “Does Trade Cause Growth?”, American Economic Review., 89, 379–399.
Gonzalez, A., Terasvirta, T., Van Dijk, D., (2005), “Panel Smooth Transition Regression Models”, SEE/EFI Working Paper Series in Economics and Finance, No. 604.
Grossmann, G. M., Krueger, A. B., (1991), “Environmental Impact of a North American Free Trade Agreement”, NBER Working Paper, 3914.
Halicioglu, F., (2011), “A Dynamic Econometric Study of Income, Energy and Exports in Turkey”, Energy, 36, 3348-3354.
Heidari, H., Katircioglu, S., and Saeidpour, L., (2013), “Natural Gas Consumption and Economic Growth: Are We Ready to Natural Gas Price Liberalization in Iran?”, Energy Policy, 63, pp. 638-645.
IEA, International Energy Agency, Online Data Services, www.iea.org
Islam, F., Shahbaz, M., Alam, M., (2011), “Financial Development and Energy Consumption Nexus in Malaysia: A Multivariate Time Series Analysis”, Working Paper, MPRA Paper 28403.
Jude, E., (2010), “Financial Development and Growth: A Panel Smooth Regression Approach”, Journal of Economic Development. 35. 15-33.
Kao, C. (1999), “Spurious Regression and Residual-based Tests for
Co-integration in Panel Data”, Journal of Econometrics, 90, 1-44.
Karanfil, F., (2008), “Energy Consumption and Economic Growth Revisited: Does Size of Underground Economy Matter?”, Energy Policy, 36, 3019-3025.
Levin, A., Lin, C.F., Chu, C.S.J. (2002), “Unit Root Tests in Panel Data: Asymptotic and Finite Sample Properties”, Journal of Econometrics, 108,1-22
Mehrara, M., (2007), “Energy Consumption and Economic Growth: the Case of Oil Exporting Countries”, Energy Policy, 35, 2939–2945.
Narayan, P. K., Smyth, R., (2009), “Multivariate Granger Causality between Electricity Consumption, Exports and GDP: Evidence from a Panel of Middle Eastern Countries”, Energy Policy, 27, 229-236.
Nguyen-Van, Phu (2010), “Energy Consumption and Income: A Semi Parametric Panel Data Analysis”, Energy Economics, Elsevier, Vol. 32, No.3, PP. 557-563.
Ozturk, I., (2010), “A literature Survey on Economic Growth”, Energy Policy, 38, 340-349.
Ozturk, I., Acaravci, A., (2012), “The Long-run and Causal Analysis of Energy, Growth, Openness and Financial Development on Carbon Emissions in Turkey”, Energy Economics, In Press.
Payne, J. E., (2010), “A Survey of the Electricity Consumption-growth Literature”, Applied Energy, 87(3), 723–731.
Sadorsky, P., (2010), “The Impact of Financial Development on Energy Consumption in Emerging Economies”, Energy Policy, 38, 2528-2535.
Tamazian, A., Chousa, J.P., Vadlamannati, C., (2009), “Does Higher Economic and Financial Development Lead to Environmental Degradation: Evidence from the BRIC Countries”, Energy Policy, 37, 246–253.