نوع مقاله : مقاله پژوهشی
نویسندگان
1 استادیار اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز
2 استاد گروه توسعه اقتصادی و برنامهریزی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
چکیده
این پژوهش کارایی انرژی-اقتصادی 11 کشور نوظهور را با استفاده از رویکرد سهمرحلهای DEA-SBM با خروجی نامطلوب ارزیابی میکند. در این چارچوب، تشکیل سرمایه ناخالص، نرخ مشارکت نیروی کار و مصرف انرژی بهعنوان نهادهها، تولید ناخالص داخلی بهعنوان خروجی مطلوب و انتشار دیاکسیدکربن بخش انرژی بهعنوان خروجی نامطلوب در نظر گرفته شدند. در مرحله نخست، کارایی اولیه کشورها با مدل SBM برآورد شد. در مرحله دوم، اثر شرایط محیطی و اختلالات تصادفی بر مازاد نهادهها با استفاده از مدل مرز تصادفی و متغیرهای اثربخشی دولت، تولید ناخالص داخلی سرانه، شهرنشینی و سهم انرژیهای تجدیدپذیر بررسی شد. در مرحله سوم، کارایی بر پایه نهادههای تعدیلشده مجدداً محاسبه گردید. نتایج نشان داد کارایی انرژی در میان کشورهای مورد مطالعه ناهمگن است و پس از تعدیل اثرات محیطی، ترکیه، مصر و برزیل در زمره کاراترین کشورها قرار گرفتند، در حالی که ایران، ویتنام و آفریقای جنوبی پایینترین سطوح کارایی را ثبت کردند. همچنین، افزایش سهم انرژیهای تجدیدپذیر با کاهش مازاد مصرف انرژی همراه بود و در بیشتر کشورها، نقش تغییر کارایی در تحولات بهرهوری از تغییر فناوری پررنگتر بود. بهطور کلی، بهبود عملکرد انرژی در کشورهای نوظهور مستلزم ارتقای کارایی نهادهها، گسترش انرژیهای تجدیدپذیر و تسریع در تحول فناورانه است.
کلیدواژهها
موضوعات
)