نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران

2 کارشناس ارشد علوم اقتصادی دانشگاه مازندران

10.22054/ijer.2021.60905.979

چکیده

به‌طورمعمول بخشی از نیروی‎کار که وارد بخش غیررسمی می‎شوند، مشکلات عدیده‎ای را برای جوامع و دولت‎ها پدید می‎آورد. به‌طور مثال، به دلیل فقدان سازمان تأمین اجتماعی و قانون کار در بخش غیررسمی، کارگران غیررسمی ممکن است با مشکلات جدی معیشتی روبه‌رو شوند. همچنین اشتغال غیررسمی برای دولت‌ها نیز آثار زیان‎باری همچون تخمین نادرست تولید ناخالص داخلی و کاهش میزان مالیات دریافتی را به همراه دارد. بر این اساس، شناخت عوامل مؤثر بر اشتغال غیررسمی و چگونگی اثرگذاری این عوامل، کمک شایانی به سیاست‎گذاران اقتصادی در جهت کنترل این پدیده خواهد کرد. بنابراین هدف این مقاله تحلیل عوامل مؤثر بر اشتغال غیررسمی در مناطق شهری و روستایی ایران در فاصله سال‌های 1392 تا 1398 است. بدین منظور با بهره‌گیری از ریزداده‌های طرح هزینه و درآمد خانوارهای شهری و روستایی در بازه زمانی مذکور، سهم اشتغال غیررسمی از کل اشتغال محاسبه شد. پردازش اولیه داده‌ها نشان می‌دهد، به‌طور متوسط 45/1 درصد از شاغلین شهری و 74/6 درصد از شاغلین روستایی در مشاغل غیررسمی فعالیت دارند. همچنین نتایج حاصل از برآورد الگوی پژوهش بر مبنای داده‌های شبه تابلویی و به شیوه اثرات تصادفی در رگرسیون لجستیک حاکی از آن است که در مناطق شهری و روستایی سطح تحصیلات و تأهل شاغلین اثر معکوس (مطلوب) بر احتمال حضور آن‎ها در بخش غیررسمی دارد. همچنین رابطه U شکل میان سن و احتمال حضور شاغلین در بخش غیررسمی وجود دارد. ضمن اینکه، مرد بودن در مناطق شهری و زن بودن در مناطق روستایی احتمال قرارگیری شاغلین را در بخش غیررسمی افزایش می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات