پژوهش‌های اقتصادی ایران

چکیده منحنی لافر ارتباط سهمی بین درآمدهای مالیاتی و نرخ مالیات را نشان می­دهد و آن نرخ مالیاتی که حداکثر درآمد مالیاتی را برای دولت به همراه دارد، تعیین می­کند. هدف از مقاله حاضر، آزمون این موضوع است که آیا چنین رابطه­ای بین درآمدهای حاصل از کسورات و نرخ کسور در سازمان تأمین اجتماعی وجود دارد یا خیر و در صورت وجود این رابطه، چه نرخ کسوری حداکثر درآمد حاصل از کسورات را برای این سازمان ایجاد خواهد کرد؟ برای این منظور، از الگوی خودرگرسیون با وقفه‎های توزیعی ^[1]‌(ARDL) استفاده شده است. نتایج برای دوره زمانی 1395-1358 نشان می‌دهد که اثر نرخ مؤثر کسور بر درآمد کسورات سازمان تأمین اجتماعی به صورت U معکوس است،  بنابراین، وجود اثرات لافری این نرخ بر درآمد کسورات سازمان تأیید می‎شود. به‎علاوه، زمانی که نرخ مؤثر کسور برابر با 34/20 درصد است، درآمد حاصل از کسورات سازمان به ‌حداکثر می‏رسد.  
[1]- Autoregressive Distributed Lag (ARDL)

چکیده در این مقاله با به‌کارگیری مدل تعدیل جزئی به بررسی آثار متغیرهای اقتصادی، جمعیّتی و بیمه‌ای بر درآمدهای هدف‌گذاری شدة سازمان تأمین اجتماعی با استفاده از داده‌های کلان 1340 تا 1380 پرداخته شده است. برطبق یافته‌های این مقاله عوامل مختلف سازمانی و نهادی، بورکراسی، هزینه‌های تغییر، پافشاری برعادات، رسیدن به درآمد مطلوب (هدف‌گذاری شده) را با کُندی و تأخیر مواجه می‌سازد. کششهای کوتاه‌مدت و بلندمدت نشان می‌دهد عواملی چون سطح حدّاقل دستمزدها، نرخهای حقّ بیمه، تعداد بیمه‌شده‌ها، اثر قابل توجهی درسرعت حصول به درآمد مطلوب دارند. تعداد بیمه شده‌ها تحت تأثیر شدید شاغلان بخشهای اقتصادی است که عامل تعیین‌کننده درآنها محصول و موجودی سرمایه و کاربَری تولید است. بنابراین برای دست‌یابی به درآمد مطلوب، باید افزایش تعداد بیمه‌شده‌ها و حدّاقل دستمزدها در اولویّت باشد.

چکیده عدم تعادلهای مالی دولت سبب ایجاد کسری بودجه می‌شود. تأمین مالی این کسریها با استقراض از بانک مرکزی از طریق چاپ پول سبب افزایش پایة پولی و رشد عرضة پول می‌شود، و در صورتی‌که افزایش عرضة پول بیشتر از تقاضای واقعی پول باشد، سبب افزایش سطح عمومی قیمتها یا تورّم می‌گردد.        تورّم باعث کاهش قدرت خرید پولی می‌شود و افراد جامعه مجبور خواهند شد برای خنثی کردن تورّم بر ذخیرة اسمی پول خود بیفزایند و از مصارف دیگر صرف‌نظر کنند. این مسئله به مثابة نوعی مالیات غیرمستقیم است و دولت با ایجاد تورّم منابع را به سمت خود جذب می‌کند؛ که به درآمد مالیات تورّمی دولت موسوم است. رابطه ایجاد تورّم و درآمد مالیاتِ تورّمی دولت به‌صورت خطی نیست، بلکه ابتدا دارای روند صعودی است و در نقطه‌ای به حداکثر می‌‌رسد،  فراتر از نقطه حداکثر با ایجاد تورّم، درآمد دولت به‌شدت کاهش می‌یابد و فقط تورّم به‌صورت افسار گسیخته افزایش پیدا می‌کند، در واقع رفتاری شبیه منحنی درآمدی لافر دارد.       در این مقاله با استفاده از داده‌های پولی و مالی میلِ تورّمیِ سرعتِ گردشِ پول تعیین شده و با استفاده از آن حداکثر مقدار بهینة رشد پول مشخص می‌شود، این نقطه بیانگر این واقعیت است که دولت تا چه اندازه می‌تواند به چاپ پول مبادرت ورزد، به‌گونه‌ای که باعث ایجاد تورّم لجام گسیخته نشود.