بررسی ارتباط غیرخطی بین متغیرهای کلان اقتصادی و اندازه دولت در ایران

نویسندگان

1 استاد اقتصاد دانشگاه ارومیه

2 کارشناس ارشد اقتصاد دانشگاه ارومیه

چکیده

نوع نگرش به نقش دولت و دلایل وجود دولت، طی قرن گذشته بارها دستخوش تغییر و بازنگری شده است. تغییر نگرش­ها باعث تغییر وظایف و مسئولیت­های محول شده به دولت و بنابراین، تغییر اندازه و ترکیب مخارج دولت می­شود. در بستر این نگرش­ها، عواملی وجود دارد که می­تواند تغییر اندازه و رشد دولت و به‌تبع آن، میزان مداخله دولت را در اقتصاد طی زمان و در بین کشورهای مختلف توضیح دهد. بدین منظور این پژوهش، رابطه بین متغیرهای کلان اقتصادی شامل رشد اقتصادی، رشد درآمدهای نفتی، رشد درآمدهای مالیاتی و تورم را با اندازه دولت در ایران با استفاده از داده­های فصلی طی دوره زمانی 1393:4 – 1369:1 و با استفاده از رهیافت تغییر رژیم مارکف مورد بررسی قرار می­دهد. نتایج این مطالعه حاکی از آن است که در یک مدل بهینه متشکل از دو رژیم با اندازه­های متفاوت دولت، رشد اقتصادی تأثیر منفی و معناداری بر اندازه دولت در هر دو رژیم صفر و یک دارد، اما تورم اثرات متفاوتی در رژیم­ها بر اندازه دولت دارد، به‌طوری‌ که در رژیم صفر (دولت کوچک­تر) اثر منفی و در رژیم یک (دولت بزرگ­تر) اثر مثبت و معناداری بر اندازه دولت می­گذارد. همچنین رشد درآمدهای نفتی در هر دو رژیم اثر مثبت، اما رشد درآمدهای مالیاتی، تنها در رژیم یک بر اندازه دولت اثر مثبت می‌گذارد. علاوه بر این، نتایج مطالعه نشان می­دهد که اندازه دولت در ایران اغلب در رژیم با اندازه دولت بزرگ­تر قرار داشته است و پیش­بینی می­شود که پایداری دولت بزرگ­تر بیشتر از دولت کوچک­تر باشد

کلیدواژه‌ها


ابراهیمی، ثریا (1390)، «بررسی تأثیر تورم بر اندازه دولت: مطالعه موردی ایران (1352-1386)»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد.

اکبریان، رضا و محمدرضا کارکن (1392)، «بررسی رابطه بین باز بودن اقتصاد و اندازه دولت»، فصلنامهپژوهشنامهاقتصادی، سال سیزدهم، شماره 8، صص 79-107.

حاجی، غلامعلی، اکبر کمیجانی و کامبیز هژبر کیانی (1394)، «بررسی تأثیر عوامل مؤثر بر اندازه دولت در استان‌های ایران»، فصلنامهعلمی -  پژوهشی مطالعاتاقتصادیِکاربردیایران، سال چهارم، شماره 15، صص 80-55.

حیدری، حسن، سهیلا پروین و محمد فاضلی (1389)، «رابطه بین اندازه دولت و رشد اقتصادی: مطالعه موردی کشورهای عضو اوپک حاشیه خلیج ‌فارس»، فصلنامه اقتصاد مقداری، دوره 7، شماره3، صص 66-43.

خداپرست مشهدی، مهدی، محمدعلی فلاحی، مصطفی سلیمی‌فر و امین حق‌نژاد (1391)، «بررسی اعتبار قانون واگنر و دیدگاه کینزی برای اقتصاد ایران: یک تجزیه‌وتحلیل سری زمانی»، فصلنامهپژوهش‌های اقتصادی، دوره 47، شماره 4.

دادگر، یدالله و روح‌الله نظری (1385)، «دولت و اندازه آن در اقتصاد (مطالعه تطبیقی ایران و جهان)»، فصلنامه اقتصاد و جامعه، سال دوم، شماره دهم.

دژپسند، فرهاد و حسین گودرزی (1389)، «اندازه دولت و رشد اقتصادی در ایران: روش رگرسیون آستانه­ای»، فصلنامه پژوهش­های اقتصادی ایران، سال 14، شماره 42، صص 207-189.

رنانی، محسن، مرتضی سامتی و حسن فرازمند (1385)، «بررسی رابطه تمرکززدایی مالی و اندازه دولت در ایران»، فصلنامه پژوهش­های اقتصادی ایران، سال هشتم، شماره 26، صص 125-151.

فلاحی، محمدعلی، مهدی خداپرست مشهدی، مصطفی سلیمی­فر و امین حق­نژاد (1390)، «ارتباط میان رشد اقتصادی و اندازه دولت در کشورهای منتخب عضو اوپک: یک تجزیه‌وتحلیل چندمتغیره با استفاده از تکنیک­های پنل دیتا»، فصلنامه اقتصاد مقداری، دوره 8، شماره 2، صص 79-94.

مداح، مجید، فوزیه جیحون ­تبار و زهرا نجفی (1394)، «بررسی شش تفسیر از قانون واگنر در اقتصاد ایران به­عنوان یک کشور صادرکننده نفت براساس تکنیک­های اقتصادسنجی»، مجله سیاست­گذاری اقتصادی، سال هفتم، شماره سیزدهم، صص 112-132.

Al-Khulaifi, A. S. (2012). The relationship between government revenue and expenditure in Qatar: A cointegration and causality investigation. International Journal of Economics and Finance, 4(9), 142.

Babatunde, M. A. (2011). A bound testing analysis of Wagner's law in Nigeria: 1970–2006. Applied Economics, 43(21), 2843-2850.

Burney, N. A. (2002). Wagner's hypothesis: Evidence from Kuwait using cointegration tests. Applied Economics, 34(1), 49-57.

Chang, T., & Ho, Y. H. (2002). Tax or spend, what causes what: Taiwan's experience. International Journal of Business and Economics, 1(2), 157.

Ezirim, C., Muoghalu, M., & Elike, U. (2008). Inflation versus public expenditure growth in the US: An empirical investigation. North American Journal of Finance and Banking Research, 2(2), 26-40.

Frimpong, J. M., & Oteng-Abayie, E. F. (2009). Does the Wagners hypothesis matter in developing economies? Evidence from three West African monetary zone WAMZ countries. American Journal of Economics and Business Administration, 1(2), 141-147.

Goldfeld, S. M., & Quandt, R. E. (1973). A Markov model for switching regressions. Journal of Econometrics, 1(1), 3-15.

Hamilton, J. D. (1989). A new approach to the economic analysis of nonstationary time series and the business cycle. Econometrica: Journal of the Econometric Society, 357-384.

Han, S., & Mulligan, C. B. (2008). Inflation and the size of government. Federal Reserve Bank of St. Louis Review, 90(3), 245-268.

Hong, T. J. (2009). Tax-and-spend or spend-and-tax? Empirical evidence from Malaysia. Asian Academy of Management Journal of Accounting and Finance5(1), 107-115.

Hussain, T., Iqbal, A., & Siddiqi, M. W. (2010). Growth, population, exports and Wagner's law: A case study of Pakistan (1972-2007). International Journal of Social Sciences5(4), 206-211.

Kalam, M. A., & Aziz, N. (2009). Growth of government expenditure in Bangladesh: An empirical enquiry into the validity of Wagner's law. Global Economy Journal, 9(2).

Khabazi, M., Janati Mashkani, A., & Reza Ghasemi, M. (2014). The effect of oil revenues on government size and economic growth in selected countries (Iran, Norway, Saudi Arabia). European Online Journal of Natural and Social Sciences, 3(4), 1212-1222.

Krolzig, H.M. (1997). Markov-Switching Vector Auto Regressions, Modelling, Statistical Inference and Applications to Business Cycle Analysi. Springer, Berlin.

Legrenzi, G. (2004). The displacement effect in the growth of governments. Public Choice, 120(1-2), 191-204.

Loganathan, N., & Taha, R. (2007). Have taxes led government expenditure in Malaysia?. Journal of International Management Studies, 2(2), 99-113.

Lojanica, N. (2015, May). Government expenditure and government revenue–The causality on the example of the republic of Serbia. In Management International Conference, Portoroz, Slovenia, May 2015.

Magazzino, C. (2011). The nexus between public expenditure and inflation in the Mediterranean countries. MPRA Paper No. 28493.

Magazzino, C. (2010). Wagner's law and Italian disaggregated public spending: some empirical evidences. MPRA Paper No. 26662.

Magazzino, C. (2014). The relationship between revenue and expenditure in the ASEAN countries. East Asia, 31(3), 203-221.

Mehrara, M., & Rezaei, A. A. (2014). The relationship between government revenue and government expenditure in Iran. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 4(3), 171.

Ogbonna, B. C. (2014). Inflation dynamics and government size in Nigeria. International Journal of Economics, Commerce and Management, 2(12), 1-12.

Ogujiuba, K., & Abraham, T. W. (2012). Testing the relationship between government revenue and expenditure: Evidence from Nigeria. International Journal of Economics and Finance, 4(11), 172-182.

Owoye, O., & Onafowora, O. A. (2011). The relationship between tax revenues and government expenditures in European Union and Non-European Union OECD countries. Public Finance Review39(3), 429-461.

Quandt, R. E. (1972). A new approach to estimating switching regressions. Journal of the American Statistical Association, 67(338), 306-310.

Rehman, J., Iqbal, A., & Siddiqi, M. W. (2010). Cointegration-causality analysis between public expenditures and economic growth in Pakistan. European Journal of Social Sciences, 13(4), 556-565.

Rodrik, D. (1998). Why do more open economies have bigger governments?. Journal of Political Economy106(5), 997-1032.

Srinivasan, P. (2013). Causality between public expenditure and economic growth: The Indian case. International Journal of Economics & Management, 7(2).

Sugimoto, I., & Tan, E. C. (2011). Government fiscal behavior and economic growth of Singapore in the twentieth century. The Singapore Economic Review, 56(01), 19-40.

Ullah, N. (2016). The relationship of government revenue and government expenditure: A case study of Malaysia. MPRA Paper No. 69123.

Wu, A. M., & Lin, M. (2012). Determinants of government size: Evidence from China. Public Choice, 151(1-2), 255-270.

Zheng, Y., Li, J., Wang, X. L., & Li, C (2010). An empirical analysis of the validity of Wagner’s law in China: A case study based on gibbs sampler. International Journal of Business and Management, 5(6), 161-168.