حباب قیمتی در بازار مسکن ایران مبتنی‌بر مدل ساختاری تعیین قیمت مسکن

نویسندگان

1 دکترای اقتصاد دانشگاه نانت فرانسه

2 کارشناس ارشد اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف

3 دانشجوی دکترای اقتصاد دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

دراین مطالعه، مدل ساختاری برای تعیین قیمت مسکنو شناسایی حباب قیمتی در استان­های مختلف ایران طی دوره زمانی1389-1375 بسط داده شده است. مدل تجربی تحقیق مبتنی‌بر چهارچوب نظری قیمت­گذاری مسکن براساس ارزش حال دارایی است. به‌طور خاص، تصریح می­شودکه قیمت مسکن می­تواند تحت تأثیر انتقال­های عرضه و تقاضا مانند درآمد سرانه محلی، قیمت زمین، هزینه ساخت‌و‌ساز و حجم نقدینگی تعیین شود. ویژگی ممتاز تحقیق حاضر، استفاده از مجموعه کامل­تری از متغیرهای اثرگذار، لحاظ کردن هم‌زمان تغییرات زمانی و بخشی متغیرها در چهارچوب داده­های تابلویی (پانل)، بررسی ویژگی­های مهمی مانند مانایی و هم­انباشتگی متغیرها و تعیین الگوی قیمت­گذاری مسکن در کشور است. نتایج تحقیق حاضر، فرضیه وجود حباب قیمتی را در بازار مسکن ایران رد کرده و مدعی است که افزایش­های مداوم طی دهه­های گذشته در قیمت مسکن توسط متغیرهای ساختاری مانند هزینه­های تولید، حجم نقدینگی و رشد مؤثر تقاضا توضیح داده می­شوند. علاوه بر این، برآوردها نشان می­دهد، قیمت زمین (با کاربری مسکونی) و حجم نقدینگی مهم‌ترینعواملرشدقیمتمسکندرایران بوده­اند، به‌طوری­که افزایش یک درصدی در قیمت زمین یا حجم نقدینگی- با فرض ثبات سایر شرایط- قیمت مسکن را به ترتیب 345/0 و 5/0 درصد افزایش می‌دهد. ارزیابی پسماندهای مدل به تفکیک استانی حاکی از آن است که قیمت مسکن در برخی استان­ها مانند اصفهان، آذربایجان شرقی و قزوین تابع قوی­تری از متغیرهای ساختاری نسبت به برخی استان­های دیگر مانند تهران، کهگیلویه و بویراحمد و همدان بوده است.

کلیدواژه‌ها


چگنی، علی و حشمت الله عسگری ( 1386)، «تعیین عوامل مؤثر بر قیمت مسکن در مناطق شهری کشور به روش داده­های تابلویی 1385-1375»، فصلنامهاقتصادمسکن، شماره ٤٠، صص 46-19.

درخشان، مسعود (1387)، ماهیتوعللبحرانمالی2008وتأثیرآنبر اقتصادایران، تهران، مجمع تشخیص مصلحت نظام، مرکز تحقیقات استراتژیک.

 

Baker, D. (2002), "The Run-Up in Home Prices: A Bubble". Center for Economic and Policy Research, vol. 46, no. 6, pp. 93-119

Black, A., Fraser, P. and M. Hoesli. (2005), "House Prices, Fundamentals and Bubble", Journal of Business Finance & Accounting, vol.33, no. (9-10), pp. 1535–1555 

Blanchard, O., and M. Watson. (1983), "Bubbles, Rational Expectations and Financial Markets." NBER working papers, No. 945.

Breitung, J. (2000), "The Local Power of Some Unit Root Tests for Panel Data". Emerald Group Publishing Limited.

Case, K.E., and R.J. Shiller. (2003), "Is There a Bubble in the Housing Market?" Brookings Papers on Economic Activity, vol. 34, no.2, pp. 299-362

Choi, I. (2001), "Unit Root Tests for Panel Data." Journal of International Money and Finance, vol. 20, no.2, pp. 249–272

Dreger, C., and Y.  Zhang. 2010. "Is There a Bubble in the Chinese Housing Market?" DIW Berlin Discussion Paper, no. 1081.

Engle, R.F., and C.W.J. Granger.(1987), "Co-integration and Error Correction: Representation, Estimation, and Testing." Econometrica, vol. 55, no.2, pp. 251-276

Gallin, J. (2006), "The Long-Run Relationship between House Prices and Income: Evidence from Local Housing Markets." Real Estate Economics, vol. 34, no.3, pp. 417-438

Goeff, K. (1999), "Modelling the Demand and Supply Sides of the Housing Market: Evidence from Ireland." Economic Modeling, vol. 16, no.3, pp.389-409

Hadri, K. (2000), "Testing for Stationarity in Heterogeneous Panel Data". Econometrics Journal, vol. 3, no. 2, pp. 148–161

Himmelberg, C.; C. Mayer; T. Sinai. (2005), "Assessing High House Prices: Bubbles,  undamentals and Misperceptions." Journal of Economic Perspectives, vol. 19, no. 4, pp. 67-92

Im, K.S.; M.H. Pesaran; Y. Shin. (2003), "Testing for Unit Roots in Heterogeneous Panels." Journal of Econometrics, vol. 115, no. 1, pp. 53-74

Kao, C. (1999), "Spurious Regression and Residual-based Tests for Cointegration in Panel Data". Journal of Econometrics, vol. 90, no. 1, pp. 1-44

Levin, A.; C.F. Lin; C.S.J. Chu. (2002), "Unit Root Tests in Panel Data: Asymptotic and Finite Sample Properties". Journal of Econometrics, vol. 108, no. 1, pp. 1–24

Maddala, G.S. and S. Wu. (1999), "A Comparative Study of Unit Root Tests with Panel Data and a New Simple Test". Oxford Bulletin of Economics andStatistics, vol. 61, no. 1, pp. 631–652

Malpezzi, S. (1999), "A Simple Error Correction Model of House Prices." Journal of Housing Economics, vol. 8, no. 1, pp. 27-62

McCarthy, J., and R. Peach. (2004), "Are Home Prices the Next Bubble?" Federal Reserve Bank of New York Economic Policy Review, vol. 10, no. 3, pp. 1-17

Michal, H., and  L. Komárek. (2009), "Housing Price Bubbles and their Determinants in the Czech Republic and its Regions." Czech National Bank (CNB) Working Paper Series.

Mikhed, V., and P. Zemcik. (2009), "Do House Prices Reflect Fundamentals? Aggregate and Panel Data Evidence." Journal of Housing Economics, vol. 18, no. 2, pp. 140-149

Pedroni, P. (1999), "Critical Values for Cointegration Tests in Heterogeneous Panels with Multiple Regressors". Oxford Bulletin of Economics andStatistics, vol. 61, no. 1, pp. 653–670

Pedroni, P. (2004), "Panel Cointegration; Asymptotic and Finite Sample Properties of Pooled Time Series Tests with an Application to the PPP Hypothesis". Econometric Theory, vol. 20, no. 3, pp. 597–625

Poterba, J.M. (1984), "Tax Subsidies to Owner-occupied Housing: An Asset Market Approach". Quarterly Journal of Economics, vol. 99, no. 4, pp. 729–752

Siegel, J. (2003), "What Is an Asset Price Bubble? An Operational Definition", European Financial Management, vol. 9, no. 1, pp. 11-24

Timmermann, A. (1995), "Cointegration Tests of Present Value Models with a Time-varying Discount Factor". Journal of Applied Econometrics, vol. 10, no. 1, pp. 17–31.