ارزیابی تغییرات تکنولوژی و تأثیر آن بر ترکیب نهاده و مقیاس تولید در صنایع کارخانه‌ای ایران

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 استادیار دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی

3 کارشناس ارشد رشته علوم اقتصادی دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

این پژوهش با به‌کارگیری یک تابع هزینه انعطاف­پذیر، به محاسبه شاخص تغییرات تکنولوژی، بهره­وری کل عوامل و تأثیر تکنولوژی بر ترکیب نهاده و مقیاس تولید بخش صنعت ایران پرداخته است. با توجه به محاسبه مقادیر تغییرات تکنولوژی در سطح متوسط داده­ها، هزینه کل تولید صنعت دچار کاهشی 49/0 درصدی طی سال‌های 1375 تا 1388 شده است. تمام 23 صنعت مورد مطالعه، دارای انحراف از تکنولوژی نهاده بوده و تغییرات تکنولوژی موجب ذخیره مهم‌ترین نهاده تولید، یعنی مواد اولیه شده و در سمتی دیگر، موجب افزایش به‌کارگیری از سه نهاده نیروی­ کار، سرمایه و انرژی شده است. تغییرات تکنولوژی علاوه بر اینکه غیرخنثی است، موجب تغییر در مقیاس تولید شده و براساس ضریب انحراف تکنولوژی مقیاس تولید، تغییر تکنولوژی موجب کاهش در مقیاس بهینه تولید شده است. 

کلیدواژه‌ها


امینی، علیرضا و سعید ذوالفقاری (1389)، «تحلیل عوامل مؤثر بر بهره­وری کل عوامل تولید: مطالعه موردی صنایع منتخب داروسازی ایران»، فصلنامه علوم اقتصادی، دوره 4، صص 141-117.

خداداد کاشی، فرهاد (1389)، اقتصاد صنعتی(نظریه و کاربرد)، انتشارات سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت)، چاپ دوم، 421 صفحه.

دشتی، نادر، کاظم یاوری و مجید صباغ کرمانی (1388)، «تجزیه رشد بهره‌وری کل عوامل تولید در صنعت ایران با استفاده از رهیافت اقتصادسنجی»، فصلنامه اقتصاد مقداری (فصلنامه بررسی­های اقتصادی)، دوره 6، صص 128-101.

سبحانی ثابت، سیدعلی و داوود منظور (1393)، «برآورد کشش جانشینی سرمایه و انرژی در بخش صنایع شیمیایی کشور»، فصلنامه پژوهش­ها و سیاست­های اقتصادی، دوره 22، صص 172- 157.

سیفی، احمد و محمدرضا دهقان­پور (1393)، «بررسی تقاضای نهاده­ها، صرفه­جویی‌های ناشی از مقیاس و تغییرات فنی در صنعت تولید برق کشور طی دوره
1386- 1350»، دوفصلنامه سیاست­گذاری اقتصادی، دوره 6، صص 80- 47.

صادقی، مسعود (1394)، «تجارت بین­الملل، واردات فناوری و تقاضای مهارت در ایران»، فصلنامه تحقیقات مدل‌سازی، دوره 5، صص 213- 175.

عبدلی، قهرمان و نسرین حضارمقدم (1392)، «بررسی اثرات بهره­وری آزادسازی تجاری از دیدگاه تابع هزینه: با استفاده از قضیه دوگان»، فصلنامه تحقیقات اقتصادی، دوره 48، صص 110- 87.

هادیان، ابراهیم و علی بگماز (1381)، «تخمین تابع هزینه و بررسی رشد بهره‌وری شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران (هما)»، فصلنامه تحقیقات اقتصادی، دوره 37، صص 215-189.

Akkemik, K, A. (2009), "Cost Function Estimates, Scale Economies and Technological Progress in the Turkish Electricity Generation Sector", Energy Policy, Vol. 37, pp. 204-213.

Caves, D, W., Christensen, L, R., Swanson, J, A. (1981), "Productivity Growth, Scale Economies, and Capacity Utilization in U.S. Railroads, 1955-74", American Economic Review, Vol. 71, pp. 994-1002.

Christensen, L, R., Jorgenson, D, W., and Lau, L, J. (1973), "Transcendental Logarithmic Production Function", The Review of Economics and Statistics, Vol. 55, pp. 28-45.

Datta, A. and Christoffersen, S. (2004), Production Costs, Scale Economies and Technical Change in U.S. Textile and Apparel Industries, Philadelphia University. 

Denison, E, F. (1967), Why Growth Rates Differ: Post-War Experience in Nine Western Countries, The Brooking Institution, Washington, D.C.

Feng, G., Serletis, A. (2010), "Efficiency, Technical Change and Returns to Scale in Large US Banks: Panel Data evidence from an Output distance Function satisfying Theoretical Regularity", Journal of Banking & Finance, Vol. 34, pp. 127-138.

Heng, Y, M., Qing, L, H., Wen, L., Rae, A., Shan, M, G., Hua, C, T. and Xiao, J, R. (2011), "Hog Production in China: Technological Bias and Factor Demand", Agricultural Science in China, Vol. 10, pp. 468-479.

Hicks, J, R. (1932), "Marginal Productivity and The Principle of Variation", Economica, Vol. 12, pp. 79-88.

Lee, J. (2009), Production Structure, Input Substitution, and Total Factor Productivity Growth in the Softwood Lumber Industries in U.S. and Canadian Regions, Master Thesis, University of Toronto (Canada).

Rezagholi, M. (2006), The Effects of Technological Change on Productivity and Factor Demand In U.S. Apparel Industry 1958-1996, Master Thesis, Uppsala University.

Sheng, Y., Song, L. (2013), "Re-estimation of Firm's Total Factor Productivity in China's Iron and Steel Industry", China Economic Review, Vol. 24, pp. 177-188.

Solow, R, M. (1957), "Technical Change and the Aggregate Production Function", The Review of Economics and Statistics, Vol. 39, pp. 312-320.

Tanase, I. and Tidor, A. (2012), "Efficiency Progress and Productivity Change in Romania Machinery Industry 2001-2010", Procedia Economics and Finance, Vol. 3, pp. 1055-1062.