بررسی رابطه نابرابری درآمدی و امید به زندگی در کشورهای منتخب با خنثی‌سازی اثر تصنع آماری

نویسندگان

1 دانشیار، گروه اقتصاد نظری، دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، اقتصاد انرژی، دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، اقتصاد محیط زیست، دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران

چکیده

در چهار دهه گذشته مطالعات بسیاری به بررسی و بحث پیرامون رابطه نابرابری درآمدی و امید به زندگی پرداخته­اند. به نظر می­رسد بسیاری از این مطالعات از یک اثر تصنع آماری متأثر شده­اند که می­تواند به نتیجه­گیری اشتباه منجر شود. در این پژوهش، رابطه بین ضریب جینی (به‌عنوان معیاری از نابرابری درآمدی) و امید به زندگی (به‌عنوان معیاری از سلامت) پس از خنثی­‌سازی اثر تصنع آماری بررسی شده است. بدین منظور 19 کشور منتخب با درآمد سرانه نزدیک (شامل ایران)، در دوره زمانی 2012-2004 با بهره­گیری از روش داده­های پانل با اثرات تصادفی  مورد بررسی قرار گرفته­اند. نتایج به‌دست آمده بعد از خنثی‌سازی اثر تصنع آماری حاکی از غیرمعنادار بودن اثر نابرابری درآمدی بر امید به زندگی است.

کلیدواژه‌ها


ابریشمی، حمید (1381)، مبانی اقتصادسنجی، مجلد اول، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ سوم، 422 صفحه، ترجمة کتابBasic Econometrics، تألیف D.M. Gujarati، چاپ چهارم،2002.
نوفرستی، محمد (1387)، ریشه واحد و هم‌جمعی در اقتصادسنجی، تهران، مؤسسه خدمات فرهنگی رسا، چاپ پنجم، 188 صفحه.
آل عمران رویا و سیدعلی آل عمران (1393)، «بررسی اثر نابرابری درآمدی بر امید به زندگی در ایران»، دوماهنامه پایش، دوره 13، شماره 5، صص 540-533.
باباخانی، محمد (1387)، «توسعه اقتصادی، نابرابری درآمدی و سلامت در ایران: 1385-1355»، فصلنامه علمی- پژوهشی رفاه اجتماعی، سال هفتم، شماره 28، بهار، صص 262-239.
برومند، حسینعلی (1389)، کتاب تجزیه و تحلیل سری‌های زمانی، مشهد، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد، 404 صفحه، ترجمة کتاب Time Series Analysis، تألیف
 Jonathan D, Cryer، ویرایش اول، 1986.
پژویان، جمشید و ویدا واعظی (1390)، «ارتباط بین شاخص توزیع درآمد و شاخص سلامت در ایران»، فصلنامه پژوهشنامه اقتصادی، دوره 11، شماره 41، صص 158-137.
عبادی، جعفر و محمدجواد صالحی (1389)، «اثر سرمایه انسانی در زنان و مردان بر امید به زندگی»، پژوهش و برنامه­ریزی در آموزش عالی، فصلنامه علمی- پژوهشی علوم اقتصادی، سال شانزدهم، شماره56، تابستان، صص 89-81.
قنبری، علی، انسیه نیک‌روان و مریم فتاحی (1390)، «تأثیر نابرابری درآمدی بر سلامت افراد در کشورهای منتخب با استفاده از داده­های تابلویی»، فصلنامه مدیریت سلامت، جلد 14، شماره 45، پاییز، صص 86-77.
کفایی، سیدمحمدعلی و حسین نصیری (1387)، «اصول حاکم بر شاخص­های نابرابری و بررسی آنها از نظر اسلام»، فصلنامه پژوهش­های اقتصاد اسلامی، سال هشتم، شماره 32، صص 122-93.
محمدی، تیمور (1394)، جزوه پانل دیتا، دوره آشنایی با نرم‌افزار Eviews، دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبائی.
متفکر آزاد، محمدعلی، حسین اصغرپور، سالار جلیل‌پور و شبنم صالح (1392)، «اثرات توزیع درآمد بر شاخص­های امید به زندگی و نرخ مرگ‌و‌میر کودکان زیر پنج سال در ایران»، فصلنامه پژوهش و سلامت، دوره 3، شماره 4، صص 544-536.
واعظی، ویدا و حسین زارع (1390)، «رابطه توزیع درآمد (شاخص منتخب ضریب جینی) و اقتصاد سلامت (شاخص منتخب مرگ‌و‌میر و علل مرگ) در ایران»،  فصلنامه علمی -پژوهشی رفاه اجتماعی، سال یازدهم، شماره 42، پاییز، صص 314-281.
 
Chotikapanich D., Griffiths W. E. and Prasada Rao D. S. (2007), "Estimating and Combining National Income Distributions Using Limited Data", Journal of Business & Economic Statistics, Vol.25, No.1, pp.97-109.
Cowell, F.(2011), Measuring Inequality (LSE Perspectives in Economic Analysis), Oxford University Press.
Enders, w. (2004), "Applied Econometric Time Series", New York: Wiley Press.
Gravelle H (1998), "How Much of the Relation between Population Mortality and Unequal Distribution of Income is a Statistical Artefact?", British Medical Journal, Vol. 316, pp.382-385.
Hausman, J.A. (1978), "Specification Tests in Econometrics", Econometrica, Vol 46, pp.1251-1271.
Leon-Gonzalez R., Tseng F. M. (2011), "Socio-Economic Determinants of Mortality in Taiwan: Combining Individual and Aggregate Data", Health Policy, Vol 99,pp. 23–36.
Lynch J, Smith G. D., Harper S. and Hillemeier M.(2004), "Is Income Inequality a Determinant of Population Health? Part 1 A Systematic Review" ,Milbank Quarterly, vol. 82,no.1 ,pp. 5–99.
Mayrhofer T., Schmitz .T. (2013) , "Testing the Relationship Between Income Inequality and Life Expectancy: a Simple Correction for the Aggregation Effect When Using Aggregated Data", Journal of Population Economics, Vol.27, No.3, August, pp. 841-856.
Preston S. H. (1975), "The Changing Relation between Mortality and Level of Economic Development", Population Studies: A Journal of Demography, Vol. 29,No. 1, pp.231-248.
Pinkovski M, Sala-i-Martin X (2009), "Parametric Estimations of the World Distribution of Income", NBER ,Working Paper, No.15433.
Rodgers G. B. (1979), "Income and Inequality as Determinants of Mortality: An International Cross-Section Analysis", Population Studies: A Journal of Demography, Vol 33, pp. 343-351
Wilkinson, R. G. (1996), "Unhealthy Societies: the Afflictions of Inequality", London: Routledge.
Wilkinson, R. G. (2000), "Mind the Gap: An Evolutionary View of Health and Ineqality", Weidenfeld & Nicolson.
Wolfson M.; Kaplan G. (1999), "Relation between Income Inequality and Mortality: Empirical Demonstration", British Medical Journal (International Edition),Vol.319, pp.953–957.
http://data.worldbank.org/