بررسی پویایی رابطه علیت بین قیمت مصرف‌کننده و قیمت تولیدکننده در ایران: کاربرد تبدیل موجک پیوسته

نویسندگان

1 دانشیارگروه اقتصاد دانشگاه تبریز

2 دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه تبریز

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد اقتصاد دانشگاه تبریز

چکیده

در این مطالعه از رهیافت تبدیل موجک پیوسته جهت بررسی پویایی رابطه علیت بین دو شاخص اصلی تورم یعنی شاخص قیمت مصرف‌کننده(CPI) و شاخص قیمت تولیدکننده(PPI) برای اقتصاد ایران طی دوره زمانی 1392:9-1369:2 استفاده‌شده است. مطالعه پویایی رابطه علیت بین شاخص‌های کلیدی تورم می‌تواند نتایج راه گشایی جهت تدوین سیاست‌های کنترل نرخ تورم به همراه داشته باشد، درحالی‌که روش‌های سنتی بررسی علیت بیشتر به آزمون مقطعی رابطه علیت پرداخته و توضیح چندانی درباره پویایی آن بین شاخص‌های قیمت نمی‌دهند. مبدل‌های موجک با قابلیت بالای خود در تحلیل پویایی روابط علّی بین سری‌های زمانی این کاستی را پاسخ می‌دهند. در این روش ازآنجاکه طول موجک به‌طور بهینه در مقیاس‌های مختلف زمانی تغییر می‌کند، امکان بررسی همزمان علیت کوتاه‌مدت و علیت بلندمدت بین سری‌های زمانی اقتصادی در فضای همبستگی موجک فراهم می‌شود. در این تحقیق نتایج به‌دست‌آمده ازکاربرد تبدیل موجک پیوسته در مطالعه ادوار تورمی اقتصاد ایران تأثیرگذاری هر دو اثر جاذبه تقاضا و فشار هزینه در شکل‌گیری علیت تورمی دوطرفه بین شاخص‌هایCPI وPPI را نشان می‌دهدبه‌نحوی‌که با افزایش مقیاس زمان ماندگاری جهت رابطه علیت بیشتر بوده است.

کلیدواژه‌ها


 

احمدی شادمهری، محمد طاهر؛ و احمدی، محمد (1388)، «بررسی رابطه بین قیمت‌های تولیدکننده و مصرف‌کننده (مطالعه موردی بخشی از محصولات لبنی در ایران)». دو فصلنامه اقتصاد پولی و مالی (دانش و توسعه)، سال شانزدهم ،شماره28، پاییز، صفحات 94 -77.

برانسون، ویلیام، (1989)، تئوری و سیاست‌های اقتصاد کلان، ترجمه عباس شاکری، چاپ پانزدهم، تهران: انتشارات نشر نی.

بهرامی، جاوید؛ محمدی، احمد و طالبلو، رضا (1391)، «تجزیه‌ و تحلیل سیکل‌های تجاری ایران با استفاده از تحلیل موجک ». فصلنامه پژوهشنامه اقتصادی، سال دوازدهم، شماره 44، بهار، صفحات 45-25.       

شاکری، عباس (1387). اقتصاد کلان، نظریه‌ها و سیاست‌ها،  دوجلدی ، چاپ اول، تهران : انتشارات پارس نویسا.

شمس فخر، فرزانه (1388)، « بررسی ارتباط متقابل شاخص‌های WPI ‚CPI وPPI  با رهیافت خود رگرسیون برداری (VAR) ». مجموعه پژوهش‌های اقتصادی، اداره بررسی‌ها و سیاست‌های اقتصادی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، شماره36 ، صص: 19-1.

صفری ، عبدالرضا (1388)، موجک ها با کاربرد در ژئودزی و ژئودینامیک، چاپ اول، تهران: انتشارات دانشگاه تهران، 394  صفحه،  ترجمه کتاب  Wavelets in geodesy and geodynamics، تالیف W.Keller ، چاپ اول، 2004.

عباسی نژاد، حسین؛ تشکینی، احمد؛ رحمانی ،تیمور و ستایش، هدیه (1392)، « ارتباط متقابل بین حداقل دستمزد و تورم در اقتصاد ایران»، مجله تحقیقات اقتصادی، دوره 48، شماره 2، صفحات 86-65.

نوفرستی، محمد (1389) ، ریشه واحد و همجمعی در اقتصادسنجی، چاپ سوم، تهران : انتشارات رسا.

Aguiar-Conrariaa L., Azevedob N., and Soaresc M. J.(2008), “Using Wavelets to Decompose the Time-Frequency Effects of Monetary Policy”. Journal  of  Physica A, Vol. 387, pp. 2863–2878.

Akdi Y., Berument H., Cilasun S.M., and Olgun H. (2006), “The Relationship Between Different Price Indexes: A Set of Evidence from Inflation Targeting Countries”, Statistical Journal of the United Nations Economic commission for Europe, Vol. 23, pp. 119–125.

Caporale G., Katsimi M., and Pittis N. (2002), “Causality Links Between Consumer and Producer Prices: Some Empirical  Evidence”. Southern Economic Journal, Vol. 68, pp. 703–711.

Clark T. (1995), “Do Producer Prices Lead Consumer Prices?”, Federal Reserve Bank of Kansas City Economic Review, Third Quarter. pp. 25–39.

Fan  G., Liping  H., Jiani H. (2009), “ CPI vs PPI: Which Drives Which?”, Journal  of Frontiers of Economics in China, vol. 4, pp.317–334.

Gabor, D. (1946), “Theory of Communication’. Journal  of  The Institution of Electrical Engineers, vol. 93,pp. 429-441.

Ghazali  M. F., Yee O.A., and Muhammad  M. Z. ( 2008), “Do Producer Prices Cause Consumer Prices?. Some Empirical Evidence”, International Journal of  Business and Management,Vol. 3, pp.78-82.

Granger C.W.J. (1980), “Testing for Causality: A Personal Viewpoint”, Journal of Economic Dynamics and Control, Vol.2 , pp. 329-352.

Kaiser, G.(1994), A Friendly Guide to Wavelets, Cambridge, Mass : Birkhauser.

Laidler,  D.(1993), The Demand for Money Theories, Evidence and   Problems, New York, NY: Harper Collins Publishers.

Nakajima  J., Sudo  N., Tsuruga  T.(2010), ‘‘How Well Do the Sticky Price Models Explain the Disaggregated Price Responses to Aggregate Technology and Monetary Policy Shocks?’’, Institute for Monetary and Economic studies Discussion Paper , Series . September, no. 22.

Shahbaz  M., Tiwari A.K., and Tahir M.I. (2012), “Does CPI Granger-Cause WPI? New Extensions from Frequency Domain Approach in Pakistan”, Journal  of Economic Modelling, Vol. 29, pp. 1592–1597.

Shahbaz  M.S., Wahid Abu N.M., and  Haider A. (2010), “Empirical Psychology Between Wholesale Price and Consumer Price Indices: the Case of  Pakistan”, Journal of Singapore Economic Review, Vol. 55, pp. 537–551.

Tinbergen, J. (1951). Econometrics. New York, NY: The Blakiston Company.

Tiwari A.K., Mutascu M., and Andries A.M (2013). “Decomposing Time–Frequency Relationship Between Producer Price and Consumer Price Indices in Romania through Wavelet Analysis”. Journal of Economic Modelling, Vol. 31, pp. 151–159.

Tiwari A.K., Surecsh  K.G., Arouri M., and Teulon F.(2014). “Causality Between Consumer Price and Producer Price: Evidence from Mexico”, Journal of Economic Modelling, Vol. 36, pp. 432–440.

Tiwari, A.K (2012). “Causality Between Whole Sale Price and Consumer Price Indices in India: an Empirical Investigation in the Frequency Domain”. Journal  of Indian Growth and Development Review, Vol. 5, No. 2, pp. 151–172.

Torrence C., Compo G.P. (1998),‘‘A Practical Guide to Wavelet Analysis”, Bulletin of the American Meteorological Society, Vol. 79, pp. 605–618.

Wen Y. (2005),"Understanding the Inventory Cycle”. Journal of Monetary Economics ,Vol. 52, No. 8 , pp.1533-1555.