برآورد کارآیی تولید و عوامل مؤثر بر آن در استان‌های ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای اقتصاد، دانشگاه رازی

2 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشگاه رازی کرمانشاه

چکیده

نابرابری کارآیی تولید یکی از عوامل اصلی برای وجود نابرابری رشد اقصادی در بین مناطق مختلف است. مطالعه حاضر با استفاده از داده‌های در سطح استانی برای دوره زمانی 1385 تا 1394 و رهیافت مدل توبیت فضایی و تابع تولید ترانسلوگ به برآورد و بررسی عوامل مؤثر بر کارآیی تولید می‌پردازد. شواهد برای مطالعه حاضر نشان می‌دهد که استان چهارمحال و بختیاری و خراسان رضوی به ترتیب با مقدار کارآیی 63/0 و 09/0 کارآترین و ناکارآترین استان‌ها برای دوره زمانی 1385 تا 1394 بوده‌اند. همچنین نتایج حاصل از برآورد مدل توبیت فضایی نشان می‌دهد که صنعتی شدن با ضریب 0018/0  اثر مثبت و معنادار و نسبت اعتبارات به تولید با ضریب 0013/0 اثر منفی و معناداری بر کارآیی تولید استان‌ها دارد. علاوه بر این، اثرات سرریز فضایی صنعتی شدن و افزایش نسبت اعتبارات،  به ترتیب برابر با 0104/0- و 0042/0 است. بنابراین، توسعه بنیادی صنعت و تخصیص منابع مبتنی‌بر آمایش سرزمین یکی مهم‌ترین عوامل برای بهبود کارآیی تولید و افزایش رشد اقتصادی است.

کلیدواژه‌ها


امام‌وردی، قدرت‌اله، فراهانی، مهدی و شقاقی، فاطمه (1390). بررسی تطبیقی اثر گسترش بازارهای مالی بر رشد اقتصادی در کشورهای توسعه‌یافته  و در‌حال‌توسعه با روش داده‌های تلفیقی 2008-1975. فصلنامه علوم اقتصادی، سال 4، شماره 14، 72-45.
براتی، جواد، کریمی موغاری، زهرا و مهرگان، نادر (1396). تعیین و تحلیل سرریز سرمایه‌گذاری صنعتی استان‌های ایران. فصلنامه تحقیقات مد‌لسازی اقتصادی، شماره 29، 132-99.
دل‌انگیزان، سهراب، گلی، یونس و گلی، یحیی (1396). اندازه‌گیری نابرابری رشد اقتصادی استان‌ها و بررسی هم‌گرایی رشد آنها (رهیافت اقتصادسنجی فضایی)،  پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، شماره 28، 98-83.
دهقان شبانی، زهرا (1391). تحلیل تأثیر تجمیع فعالیت‌های صنعتی بر رشد اقتصادی منطقه‌ای در ایران، فصلنامه مدل‌سازی اقتصادی، شماره 8، 55-23.
دهقان شبانی، زهرا و شهنازی، روح‌اله (1396)، تحلیل تأثیر سرریزهای بین استانی سرمایه انسانی بر رشد اقتصادی ایران، تحقیقات اقتصادی، شماره 1، 115-89.
صمصامی، حسین و امیرجان، رضا (1390)، بررسی اثر تسهیلات بانکی بر ارزش‌افزوده بخش صنعت و معدن، فصلنامه پژوهش‌ها و سیاست‌های اقتصادی، شماره 59، 150-129.
فطرس، محمدحسن و بهشتی‌فر، محمود (1385). تعیین سطح توسعه‌یافتگی استان‌های کشور و نابرابری بین آنها طی سال‌های 1373 و 1383، نامه اقتصادی، شماره 2، 122-101.
مکیان، سیدنظام‌الدین و ایزدی، محمدرضا (1394). بررسی رابطه توسعه نظام مالی با رشد اقتصادی، پژوهش‌های اقتصادی ایران، شماره 62، 162-139
محمدنژاد، نیما، فطرس، محمدحسن و معصومی، محمدرضا (1394). تحلیل ارتباط بین اعتبارات بانکی و رشد اقتصادی، دو فصلنامه اقتصاد پولی و مالی، شماره 10، 22-1.
محمدی، تیمور، ناظمان، حمید و خداپرست پیرسرایی، یزدان (1393). بررسی رابطه علیت پویای بین توسعه مالی، باز بودن تجاری و رشد اقتصادی؛ مقایسه موردی دو کشور نفتی ایران و نروژ، پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران، دوره 3، 178-151.
Abraham, V., Sasikumar, S.K., (2010). Labour Cost and Export Behaviour of Firms inIndian Textile and Clothing Industry. Munich Personal RePEc Archive (MPRA).Last accessed on 18–09–2012 in http://mpra.ub.unimuenchen.de/22784/1/Labour_Cost_and_Export_Behaviour.pdf
Battese, G. E., & Coelli, T. J. (1995). A model for technical inefficiency effects in a stochastic frontier production function for panel data. Empirical economics, 20(2), 325-332.
Melander, O., & Bayoumi, T. (2008). Credit matters: empirical evidence on US macro-financial linkages (No. 8-169). International Monetary Fund.
Cameron, A. C., & Trivedi, P. K. (2010). Microeconometrics using stata (Vol. 2). College Station, TX: Stata press.
Chakravarty, S., & Mitra, A. (2009). Is industry still the engine of growth? An econometric study of the organized sector employment in India. Journal of Policy Modeling31(1), 22-35.
Chen, J., Wu, Y., Song, M., & Zhu, Z. (2017). Stochastic frontier analysis of productive efficiency in China's Forestry Industry. Journal of Forest Economics28, 87-95.
Driscoll, J. C. (2004). Does bank lending affect output? Evidence from the US states. Journal of monetary economics51(3), 451-471.
Elhorst, J. P. (2014). Linear spatial dependence models for cross-section data. In Spatial Econometrics (pp. 5-36). Springer, Berlin, Heidelberg.
Gurley, J. G., & Shaw, E. S. (1967). Financial structure and economic development. Economic development and cultural change15(3), 257-268.
Hoang, V. N. (2014). Analysis of resource efficiency: A production frontier approach. Journal of environmental management137, 128-136.
Kaldor, N. (1966). Causes of the slow rate of economic growth of the United Kingdom: an inaugural lecture. Cambridge University Press.
Khan, K. S., & Siddiqi, M. W. (2011). Impact of manufacturing industry on economic growth in case of Pakistan: A Kaldorian Approach.
Levine, R. (2005). Finance and growth: theory and evidence. Handbook of economic growth1, 865-934.
Mamuneas, T. P., Savvides, A., & Stengos, T. (2006). Economic development and the return to human capital: a smooth coefficient semiparametric approach. Journal of Applied Econometrics21(1), 111-132.
Econometrics, C. (2008). Analysis of the main factors of regional growth: An in-depth study of the best and worst performing european regions. An Inception Report for the European Commission, DG Regional Policy.
McDonald, J. F., & Moffitt, R. A. (1980). The uses of Tobit analysis. The review of economics and statistics, 318-321.
Roubini, N., & Sala-i-Martin, X. (1992). Financial repression and economic growth. Journal of development Economics, 39(1), 5-30.
Rousseau, P.L., & Wachtel, P. (2000). Equity markets and growth: cross-country evidence on timing and outcomes, 1980–1995. Journal of Banking & Finance, 24(12), 1933-1957.
Schumpeter, J (1934), The Theory of Economic Development, Harvard University Press.
Szirmai, A. (2012). Industrialization as an engine of growth in developing countries, 1950–2005. Structural change and economic dynamics23(4), 406-420.
Tomola, M.O, Adebisi, T.E, Olawale, F.K (2012). Bank Lending, Economic Growth And The Performance Of The Manufacturing Sector In Nigeria, European Scientific Journal, 8(3),19-36.
Wurgler, J. (2000). Financial markets and the allocation of capital. Journal of financial economics58(1-2), 187-214.
Zhao, Z. (2017). Measurement of production efficiency and environmental efficiency in China’s province-level: a by-production approach. Environmental Economics and Policy Studies19(4), 735-759.