پویایی های تورم استان های ایران: رویکرد اقتصادسنجی فضایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد اقتصاد انرژی (نویسنده مسئول)

2 عضو هیأت علمی گروه اقتصاد، دانشگاه ایلام

3 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشگاه ایلام

چکیده

استان­ های ایران در چند دهه­ گذشته فشارهای  تورمی بالایی را تجربه کرده­اند. این مقاله پویایی­ های تورم با لحاظ اثرات فضایی بین استان­های ایران با استفاده از منحنی فیلیپس نیوکینزین هیبریدی طی دوره 1392-1380 را مدل‌سازی می­کند. نتایج تحقیق نشان می­دهد، منحنی فیلیپس نیوکینزی برای بررسی پویایی­های تورم استان‌های ایران مناسب است. همچنین استا‌ن‌های مربوط در تعدیل قیمت­ها­یشان  به ترکیبی از قواعد آینده­نگر و گذشته­نگر  توجه می­کنند و اینکه رفتارهای آینده­نگر اثر قوی­تری بر نرخ تورم دوره جاری خواهند داشت. در هر استان شکاف تولید  به‌عنوان نماینده­ متغیر­های واقعی بر نرخ تورم  دوره جاری­اش دارای تأثیرمثبت است و در نهایت، اینکه با توجه به معنا­داری خود­همبستگی فضایی بین استا­ن­ها­ی ایرانمتغیرهای شکاف تولید، نرخ‌­های تورم انتظاری و باوقفه در استان­های مجاور همگی بر تورم دوره­ جاری استان همسایه اثر منفی دارد.

کلیدواژه‌ها


اسنودن، اچ و کوویچ، پی وینار (1383). راهنمای نوین اقتصادکلان، ترجمة منصور خلیلی عراقی و علی سوری، چاپ اول. تهران: برادران.

اشرف­زاده، حمیدرضا و مهرگان، نادر (1393). اقتصادسنجی پنل دیتای پیشرفته. چاپ اول. تهران: نورعلم.

حسینی، صفدر و شکوهی، مریم (1394). بررسی عوامل مؤثر بر تورم با تأکید بر نقش انتظارات گذشته­نگر و آینده­نگر، فصلنامه پژوهش­های اقتصادی (رشد و توسعه پایدار)، سال 15، شماره 1، 228-209.

رحمانی، تیمور و امیری، حسین (1390). منحنی فیلیپس هایبریدی کینزین­های جدید و بررسی تجربی آن در ایران، مجله تحقیقات اقتصادی، شماره 98، 112-91.

ساسان، عبدالحسین (1364). اقتصاد جابه­جاگری (حمل‌و‌نقل) و بررسی راه­های اصفهان. تهران: جهاد دانشگاهی.

شاکری، عباس (1387). اقتصادکلان؛ نظریه­ها و سیاست­ها، تهران: رافع، جلد دوم.

طیب­نیا، علی (1374). تئوری­های تورم با نگاهی به فرآیند تورم در ایران. چاپ دوم، تهران: جهاد دانشگاهی.

عسگری، علی و اکبری، نعمت­اله (1380). روش‌شناسی اقتصادسنجی فضایی؛ تئوری و کاربرد. جامعه‌شناسی کاربردی، شماره 12، 122-93.

گرجی، ابراهیم (1391). اقتصادکلان دینامیک (بیکاری، تورم و رکود تورمی). چاپ اول، تهران: اوقاف.

گرجی، ابراهیم و مدنی، شیما (1384). سیر تحول در تجزیه‌و‌تحلیل­های اقتصادکلان. چاپ اول، تهران: شرکت چاپ و نشر بازرگانی.

لسیج، جیمز (1392). نظریه ­و تکنیک­های اقتصادسنجی فضایی در نرم­افزار متلب. ترجمة عبدالمجید جلائی اسفندآبادی، آرش جمشیدنژاد و فاطمه طالقانی، چاپ اول، تهران: نورعلم.

لسیج، جیمز(1392). مقدمه­ای بر اقتصادسنجی فضایی. ترجمة عبدالمجید جلائی اسفندآبادی و آرش جمشیدنژاد. چاپ اول، تهران: نورعلم.

نصر اصفهانی، رضا، اکبری، نعمت­الله و بیدرام، رسول (1384). محاسبه شکاف تولید ناخالص داخلی فصلی و تأثیر عوامل اسمی بر آن در ایران. فصلنامه پژوهش­های اقتصادی ایران، دوره 7، شماره 22، 68-43.

نوفرستی، محمد (1376). آمار در اقتصاد و بازرگانی، جلد دوم، چاپ پنجم، تهران: خدمات ‌فرهنگی ‌رسا.

Anseline, L.(1988), Spatial econometrics: Methods and models, Kluwer Academic Publishes, Dordecht.

Arellano, M., & Bond, S. (1991). Some tests of specification for panel data: Monte Carlo evidence and an application to employment equations. The review of economic studies58(2), 277-297.

Baumol, W. J., & Blinder, A. S . (1991). Economics principls and policy. 5th Edition.

Bond, S. R. (2002). Dynamic panel data models: a guide to micro data methods and practice. Portuguese economic journal1(2), 141-162.

Baltagi, B. H. (2002). Econometric analysis of panel data. Chichester: John Wiley & Sons Ltd.

Brata, A. G. (2009). Does geographic factors determine local economic development?; Review of Economics and Statistics,58, MPRA Paper No. 15817.

Crozet, M., & Soubeyran, P. K. (2004). EU enlargement and the internal geography of countries. Journal of Comparative Economics32(2), 265-279.

Elhorst, J. P. (2003). Specification and estimation of spatial panel data models. International regional science review26(3), 244-268.

Funke, M. (2006). Inflation in China: Modelling a roller coaster ride. Pacific Economic Review11(4), 413-429.

Filiz Yesilyurt & J.Paul Elhorst. (2013). A regional analysis of inflation dynamics in Turkey.,Regional Studies. 10.1007/s00168-013-0570-4. 2013.

Galı, J., & Gertler, M. (1999). Inflation dynamics: A structural econometric analysis. Journal of monetary Economics44(2), 195-222.

Helena.M., Gabriel,P & Juande, d., T., H. (2013). Reginal inflation dynamics using space – time models, Regional Studies. 1001007/s00181-013-0763-9.

Lipsey, R. G. (1960). The relation between unemployment and the rate of change of money wage rates in the United Kingdom, 1862-1957: a further analysis. Economica, 1-31.

Marques, H., Pino, G., & Horrillo, J. D. D. T. (2014). Regional inflation dynamics using space–time models. Empirical Economics47(3), 1147-1172.

Martincus, C. V. (2010). Spatial effects of trade policy: Evidence from Brazil. Journal of Regional Science50(2), 541-569.

Mehrotra, A., Peltonen, T., & Rivera, A. S. (2010). Modelling inflation in China—A regional perspective, Bank of Finland. Institute for Economics in Transition, Discussion Papers18.

Phillips, A. W. (1958). The relation between unemployment and the rate of change of money wage rates in the United Kingdom, 1861–1957 1. economica25(100), 283-299.

Vaona, A., & Ascari, G. (2012). Regional inflation persistence: evidence from Italy. Regional Studies46(4), 509-523.

World Bank (2009). World development report: reshaping geographic. Washington DC Press.