اقتصاد بخش عمومی
باقر درویشی؛ فرشته محمدیان؛ علی اصغر سالم
چکیده
یارانههای همگانی نهتنها تأثیر چندانی در رفاه اقشار آسیبپذیر ندارد بلکه موجب افزایش هزینههای دولت شده و منافع آنها بیشتر نصیب گروههای بالای درآمدی میشود. لذا لزوم بازنگری در شیوه پرداخت یارانهها و شناسایی فقرا احساس میشود. در این خصوص یکی از ایدههای مطرح، منطقهای کردن نظام یارانهها در ایران است. لذا هدف اصلی این ...
بیشتر
یارانههای همگانی نهتنها تأثیر چندانی در رفاه اقشار آسیبپذیر ندارد بلکه موجب افزایش هزینههای دولت شده و منافع آنها بیشتر نصیب گروههای بالای درآمدی میشود. لذا لزوم بازنگری در شیوه پرداخت یارانهها و شناسایی فقرا احساس میشود. در این خصوص یکی از ایدههای مطرح، منطقهای کردن نظام یارانهها در ایران است. لذا هدف اصلی این مقاله مقایسه هدفگذاری ملی و منطقهای یارانهها در سطح مناطق شهری کشور است. در ابتدا با استفاده از اطلاعات طرح هزینه درآمد خانوارهای شهری در سال 1401، خط فقر و شاخصهای فقر محاسبه شد، سپس با استفاده از روش خوشهبندی سلسلهمراتبی، مناطق شهری استانهای کشور مبتنی بر شاخصهای فقر به هشت منطقه دستهبندی شدند و درنهایت با استفاده از یک روش بهینهسازی عددی نتایج هدفگذاری یارانهها در سطح ملی و مناطق مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج مقایسه هدفگذاری خانوارها براساس مشخصههای انفرادی و ترکیبی از آسیبپذیرترین ویژگیها در سطح ملی و مناطق هشتگانه شهری، تفاوتهای زیادی را آشکارساخت. این تفاوت در میزان یارانه بهینه، میزان کاهش فقر، کارایی هدفگذاری و خطاهای حاصله از آن وجود دارند. بنابراین حتی اگر سیاستگذار بخواهد براساس مشخصههایی یکسان، خانوارهای خاصی را در سطح ملی و منطقهای هدف قرار دهد، باز هم لازم است میزان پرداختی به گروههای جمعیتی یکسان در سطح مناطق مختلف متفاوت باشد.
