نظریه بازی
فرشاد مومنی؛ رضا شهره
چکیده
در نیم قرن اخیر، مدل معمای زندانی از مرزهای آغازین خود در حوزه تعارض منافع سطح خرد، فراتر رفته و گسترهای از مسائل مرتبط با نظامهای وابستگی متقابل از جمله کنش جمعی، منابع اشتراکی، هنجارهای اجتماعی، سرمایه اجتماعی و غیره را تحت تأثیر قرار داده است. با چنین بازتاب گستردهای بدیهی است وجود کاستیهای بنیادی در این مدل، پژوهشگران و ...
بیشتر
در نیم قرن اخیر، مدل معمای زندانی از مرزهای آغازین خود در حوزه تعارض منافع سطح خرد، فراتر رفته و گسترهای از مسائل مرتبط با نظامهای وابستگی متقابل از جمله کنش جمعی، منابع اشتراکی، هنجارهای اجتماعی، سرمایه اجتماعی و غیره را تحت تأثیر قرار داده است. با چنین بازتاب گستردهای بدیهی است وجود کاستیهای بنیادی در این مدل، پژوهشگران و سیاستگذاران را به نتایج اشتباهی رسانده و آسیبشناسی دامهای اجتماعی را ناممکن خواهد کرد. در این مقاله با بهرهگیری از روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و نظریه بازیهای تحولی، ابتدا به واکاوی کاستیهای نهفته در پویاییها و انگارههای مدل معمای زندانی-تکراری و تحولی- پرداخته و چنین نتیجه گرفتهایم که این مدل در چهار سطح تعریف مفهوم، توضیح کارکرد، تبیین پیدایش و توصیف دگرگونی نهادها با کاستیهای بنیادینی روبهرو است؛ ازاینرو، از توانایی تحلیل مسائل یادشده در سطرهای آغازین برخوردار نیست. سپس با یادآوری نقش عدم اطمینان در ایجاد چالش همکاری و واکاوی تأثیر شبکههای جهان کوچک بر نظام توزیع منافع از ماتریس شبه پارامتریک شکار گوزن جهت ارائه یک چهارچوب نظری جایگزین بهره گرفته و به این نتیجه رسیدهایم که همپوشانی ناخودانگیخته میان پیوندهای قوی و ضعیف میتواند با انباشت جریانهای همافزایی میان محتوا و ساختار، بستری برای خلق ظرفیت نهادگذاری و تأمین خیرهای همگانی بزرگ مقیاس فراهم آورد. بر این اساس، فرآیند برونرفت از دامهای اجتماعی تنها به کمک نهادهای بسطدهندهای آغاز خواهد شد که فرصت کشف منافع مشترک را افزایش میدهند نه هنجارهای اقتدارگرایانهای که معمای زندانی را حل میکنند.
